II K 688/25 - wyrok Sąd Rejonowy w Nysie z 2025-10-21
Sygnatura akt II K 688/25
(...)-0.Ds. (...).2025
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 października 2025 roku
Sąd Rejonowy w Nysie, Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący - Sędzia Sądu Rejonowego Bartłomiej Madejczyk
Protokolant – st. sekr. sąd. Ewa Chrząstek
Prokurator ------
po rozpoznaniu na rozprawie 21 października 2025 roku sprawy karnej
P. Z. (Z.)
s. W. i K. z domu T.
ur. (...) w N.
oskarżonego o to, że:
w okresie od 1 maja 2021 roku do 13 sierpnia 2024 roku oraz od 15 sierpnia 2024 roku do 16 października 2024 roku oraz od 18 października do 31 marca 2025 roku w N., woj. (...), w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci tj. J. Z. (1) oraz I. Z., określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 13 kwietnia 2021 roku sygn. akt I C 2662/20 narażając je w ten sposób na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, przy czym wskutek tego powstała zaległość stanowiąca równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych,
tj. o czyn z art. 209 § 1 a k.k. w zw. z art. 209 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
1. uznaje oskarżonego P. Z. za winnego popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku przy czym eliminuje z opisu słowa „w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu”, to jest występku z art. 209 § 1 i 1a k.k. i za to na podstawie 209 § 1a k.k. wymierza mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,
2. na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza oskarżonemu P. Z. na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata,
3. na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązuje oskarżonego P. Z. do informowania kuratora o przebiegu okresu próby na piśmie co 6 miesięcy,
4. na podstawie art. 72 § 1 pkt 3 k.k. zobowiązuje oskarżonego P. Z. do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie J. Z. (1) i I. Z.,
5. na podstawie art. 73 § 1 k.k. w okresie próby oddaje oskarżonego P. Z. pod dozór kuratora,
6. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwalnia oskarżonego P. Z. w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
UZASADNIENIE |
||||||||||||||||
|
Formularz UK 1 |
Sygnatura akt |
II K 688/25 |
||||||||||||||
|
Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. |
||||||||||||||||
|
1. USTALENIE FAKTÓW |
||||||||||||||||
|
Fakty uznane za udowodnione |
||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) |
||||||||||||||
|
P. Z. |
czyn opisany w części wstępnej wyroku z wyeliminowaniem z opisu sformułowania „w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu”, tj. występek z art. 209 § 1 i 1a k.k. |
|||||||||||||||
|
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione |
Dowód |
Numer karty |
||||||||||||||
|
1. Oskarżony jest ojcem małoletnich pokrzywdzonych J. Z. (1) oraz I. Z.. 2. Pokrzywdzeni w okresie od 1 maja 2021 r. do 31 marca 2025 r. mieszkali z matką J. Z. (2). 3.
Oskarżony został zobowiązany wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I C 2662/20, do płacenia alimentów na rzecz każdego z dzieci w wysokości po 500 zł miesięcznie, tj. w łącznej wysokości 1000 zł 4. Pokrzywdzona wiedząc o trudnościach finansowych oskarżonego, zgodziła się na niskie alimenty w takiej wysokości, gdyż zakładała, że będzie on w stanie je płacić, a nie chciała go dodatkowo obciążać. 5. Oskarżony przez okres około 2 lat od rozwodu, tj. od kwietnia 2021 r. nie sprawował osobistej opieki nad dziećmi, natomiast później realizował ją opiekując się dziećmi przez 2 weekendy w miesiącu. 6. Oskarżony w okresie objętym zarzutem z wyjątkiem 5 wpłat, nie uiszczał zasądzonych od niego alimentów. 7. Matka małoletnich pokrzywdzonych zwracała się do oskarżonego by zaczął płacić alimenty, gdyż jej sytuacji finansowa była trudna i nie stać jej było na m.in. na zapisanie dzieci na różne dodatkowe zajęcia, musiała w związku z tym szukać dodatkowego zatrudnienia oraz korzystać ze wsparcia finansowego swoich rodziców. 8. W okresie objętym zarzutem oskarżony nie był zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy, przy czym wykonywał prace dorywcze oraz podejmował próby rozpoczęcia różnych przedsięwzięć gospodarczych. 9. Oskarżony od kilku lat posiada zadłużenia przekraczające łącznie 1 milion złotych, będące wynikiem podejmowanych wcześniej przedsięwzięć gospodarczych. |
zeznania J. Z. cz. wyjaśnienia dowód wpłaty zaświadczenie pismo z urzędu pracy akt urodzenia dokumenty komornicze WYROKlista zajęć egzekucyjnych |
140 139 6-10 11,12 16 27,28 29-34 38 124-127 |
||||||||||||||
|
1.2 Fakty uznane za nieudowodnione |
||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) |
||||||||||||||
|
P. Z. |
czyn opisany w części wstępnej wyroku z wyeliminowaniem z opisu sformułowania „w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu”, tj. występek z art. 209 § 1 i 1a k.k. |
|||||||||||||||
|
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione |
Dowód |
Numer karty |
||||||||||||||
|
10. Oskarżony w okresie objętym zarzutem nie był w stanie płacić alimentów. 11. Oskarżony ustalił z byłą żoną, że zgodzi się ona na niskie alimenty w zamian za umożliwienie jej kontynuowania działalności wcześniej prowadzonej przez niego. 12. Oskarżony umówił się z byłą żoną, że zamiast wpłacać zasądzone alimenty będzie je przeznaczał na potrzeby dzieci podczas weekendów spędzanych u niego. |
cz. wyjaśnienia |
139 |
||||||||||||||
|
2. OCena DOWOdów |
||||||||||||||||
|
2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
||||||||||||||
|
1 - 9 |
zeznania cz. wyjaśnienia dowody wpłat zaświadczenia pismo z urzędu pracy akty urodzenia dokumenty komornicze WYROKlista zajęć egzekucyjnych |
- zeznania J. Z. były wiarygodne, a bezpośredni kontakt ze świadkiem na rozprawie nie dawał jakichkolwiek podstaw do kwestionowania szczerości przedstawionej przez nią relacji, - sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego tylko w części, w jakiej nie były one sprzeczne z wiarygodnymi zeznaniami J. Z., w szczególności co do wysokości istniejącego zadłużenia, wykonywania przez niego w okresie objętym zarzutem prac dorywczych oraz podejmowania prób rozpoczęcia różnych przedsięwzięć gospodarczych, jak również dobrych relacji z dziećmi, - treść dokumentów nie była kwestionowana przez strony, a ich prawdziwość i autentyczność nie budziły wątpliwości. |
||||||||||||||
|
2.2.
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
||||||||||||||
|
10-12 |
cz. wyjaśnienia |
- niewiarygodne były wyjaśnienia oskarżonego, że umówił się z byłą żoną, że zgodzi się ona na niskie alimenty w zamian za umożliwienie jej kontynuowania działalności wcześniej prowadzonej przez niego, a nadto, że zamiast wpłacać zasądzone alimenty będzie je przeznaczał na potrzeby dzieci podczas weekendów kiedy są u niego, gdyż po pierwsze pokrzywdzona przedstawiła szczerze jak naprawdę wyglądała sytuacja, którą oskarżony opisał jako „przekazanie działalności gospodarczej”, po drugie zaś przez okres około 2 lat od rozwodu oskarżony w ogóle nie sprawował opieki nad dziećmi, a w okresie, gdy sprawował już opiekę przez dwa weekendy w miesiącu, zwracała się ona do niego by płacił alimenty, gdyż jej sytuacja finansowa jest trudna, co wskazuje, że takich ustaleń po prostu nie było, a wersja przedstawiona przez oskarżonego stanowiła wyłącznie linię obrony mającą na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej, - sąd za niewiarygodne uznał wyjaśnienia oskarżonego, że w okresie objętym zarzutem nie był w stanie płacić alimentów, gdyż mając na uwadze z jednej strony niską kwotę zasądzonych alimentów, z drugiej zaś jego wiek, wykształcenie, doświadczenie zawodowe, w ocenie sądu miał on obiektywną możliwość uzyskiwania dochodów, które pozwoliłby mu na wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego na rzecz dzieci, tym bardziej, że jak sam przyznał w okresie objętym zarzutem posiadał jakieś środki finansowe, które decydował się przeznaczać jednak nie na alimenty, a na różnorakie przedsięwzięcia gospodarcze, jednocześnie nie poszukując zatrudnienia w innej formie, co potwierdził urząd pracy wskazując, że oskarżony nie był zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy, |
||||||||||||||
|
pozostałe dowody z dokumentów |
pozostałe dowody z dokumentów nie miały znaczenia dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. |
|||||||||||||||
|
3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU |
||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Oskarżony |
|||||||||||||||
|
☐ |
3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem |
|||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej |
||||||||||||||||
|
☒ |
3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem |
1 |
P. Z. |
|||||||||||||
|
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej |
||||||||||||||||
|
Podstawa prawna niezgodna z zarzutem wynikała z tego, że sąd zmienił kwalifikację prawną czynu, eliminując z kwalifikacji art. 12 § 1 k.k., a z opisu sformułowanie „w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu”, gdyż sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie i doktrynie, że czyny składające się na konstrukcję określoną w art. 12 k.k. nie mogą należeć do kategorii przestępstw wieloczynowych (A. Zoll [w:] Kodeks karny. Część ogólna, t. 1, Komentarz do art. 1–52, red. W. Wróbel, A. Zoll; P. Kardas, Okoliczności wyłączające karalność lub przestępność zachowania a konstrukcja czynu ciągłego, Prok. i Pr. 2008/1), a czyn zabroniony z art. 209 k.k. niewątpliwie należy do przestępstw wieloczynowych jednorodzajowych. Tym samym w ocenie sądu, pojedyncze sytuacje uiszczenia zasądzonych alimentów, przy jednoczesnym trwaniu w zamiarze niealimentacji nie powodowały zerwania jedności czynu. Przestępstwo z art. 209 § 1 i 1a k.k. popełnia ten, kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, a przy tym sprawca naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Zgodnie z przepisem art. 69 § 1 k.k. sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Zawieszenie wykonania kary następuje na okres próby, który wynosi od roku do 3 lat i biegnie od uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie art. 72 § 1 k.k. zawieszając wykonanie kary, sąd zobowiązuje, a jeżeli orzeka środek karny, może zobowiązać skazanego m.in. do informowania kuratora o przebiegu okresu próby na piśmie w określonych odstępach czasu oraz wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby. Art. 73 § 1 k.k. stanowi, że zawieszając wykonanie kary, sąd może w okresie próby oddać skazanego m.in. pod dozór kuratora. Uwzględniając powyższe rozważania oraz ustalony stan faktyczny sąd stwierdził, że oskarżony w okresie od 1 maja 2021 r. do 31 marca 2025 r., ze względu na swój wiek, wykształcenie, doświadczenie zawodowe, miał obiektywną możliwość uzyskiwania dochodów, które pozwoliłby mu na wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego określonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I C 2662/20 – wystarczyło podjąć zatrudnienie, gdyż zasądzone alimenty były niewysokie. Tymczasem oskarżony uchylał się od tego. Na taką postawę sprawcy wskazywało m.in. to, że w powyższym okresie nie był nawet zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy. W miejsce tego oskarżony podejmował różne próby przedsięwzięć gospodarczych. Zauważyć należy, że ze względu na istotne zadłużenie oskarżonego, inicjatyw takich nie należałoby oceniać negatywnie, gdyby nie to, że najwyraźniej odbywało się to kosztem regulowania alimentów na rzecz dzieci, gdyż posiadane środki finansowe przeznaczał na te właśnie przedsięwzięcia. Takiej postawy nie można zaakceptować. Wskazywała ona jednoznacznie na to, że oskarżony swoje plany zawodowe i potrzeby w tym zakresie, stawiał ponad ciążący na nim obowiązek alimentacyjny. Tym bardziej, że przez pierwsze 2 lata oskarżony ani nie płacił zasądzonych alimentów ani nie sprawował jakiejkolwiek opieki nad dziećmi. Dopiero po tym czasie zaczął realizować obowiązek osobistej opieki, lecz jedynie przez dwa weekendy w miesiącu. Ale i wtedy oskarżony samowolnie uznał, że zwalnia go to z obowiązku płacenia do rąk matki dzieci zasądzonych alimentów. Postawy swojej nie zmieniał nawet, gdy matka pokrzywdzonych zgłaszała mu, że ma problemy z zaspakajaniem ich bieżących potrzeb i zmuszona była do podejmowania dodatkowego zatrudnienia oraz korzystania z istotnej pomocy swoich rodziców. Podkreślić należy, że sąd nie ma wątpliwości, że w sytuacjach szczególnych, osobiste starania jednego z rodziców mogą zostać uznane za pełne wypełnienie obowiązku alimentacyjnego np. gdy dziecko wymaga całodobowej opieki z powodu stanu zdrowia, jednakże w przypadku oskarżonego o takiej sytuacji w ogóle nie mogło być mowy. Reasumując, sąd stwierdził, że oskarżony samowolnie zdecydował, że nie będzie płacił alimentów, bo dzieci spędzają u niego dwa weekendy w miesiącu. Jednocześnie takim zachowaniem naraził pokrzywdzonych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowiła równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych. Tym samym oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu zabronionego z art. 209 § 1 i 1a k.k. W tym miejscu podkreślić należy, że w ocenie sądu okolicznością, która zwalniałaby oskarżonego od obowiązku alimentacyjnego nie było także i to, że matka pokrzywdzonych miała uzyskiwać dochody w oparciu o wiedzę, czy know-how pozyskane dzięki oskarżonemu, gdyż nie mogło ujść uwadze, że jednocześnie po ustaniu małżeństwa przejęła na siebie regulowanie różnorakich zobowiązań, w tym związany z wcześniejszymi przedsięwzięciami gospodarczymi oskarżonego, jak również, że to ona co do zasady w całości zajęła się opieką nad dziećmi i ich wychowaniem, w szczególności przez pierwsze dwa lata po rozwodzie. Jednocześnie nie zachodziły żadne okoliczności wyłączające lub ograniczające poczytalność sprawcy. |
||||||||||||||||
|
☐ |
3.3. Warunkowe umorzenie postępowania |
|||||||||||||||
|
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania |
||||||||||||||||
|
☐ |
3.4. Umorzenie postępowania |
|||||||||||||||
|
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania |
||||||||||||||||
|
☐ |
3.5. Uniewinnienie |
|||||||||||||||
|
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia |
||||||||||||||||
|
4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie |
||||||||||||||||
|
Oskarżony |
Punkt rozstrzygnięcia |
Punkt z wyroku odnoszący się |
Przytoczyć okoliczności |
|||||||||||||
|
P. Z. |
1 |
1 |
- za popełnione przestępstwo sąd na podstawie art. 209 § 1a k.k. wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, - przy wymiarze kary sąd miał na uwadze wszelkie okoliczności podmiotowe i przedmiotowe, leżące w granicach cech przypisanego oskarżonemu przestępstwa, a także dotyczące osoby sprawcy i mające znaczenie dla wymiaru kary wynikające z dyrektyw wskazanych w art. 53 k.k., - wymierzona kara dolegliwością swoją nie przekraczała stopnia winy, który był wysoki, gdyż oskarżony będąc osobą o normalnym stopniu rozwoju, miał świadomość, że uchyla się od płacenia alimentów zasądzonych na rzecz dzieci, - stopień społecznej szkodliwości czynu był duży, gdyż oskarżony przez okres kilku lat naruszał ciążący na nim obowiązek łożenia na utrzymanie dzieci, czym naraził je na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, - jednocześnie sąd wziął pod uwagę jako okoliczność łagodzącą relacje oskarżonego z dziećmi, który od jakiegoś czasu stara się realizować obowiązek opieki nad nimi, a nadto, że nie był karany za przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece, - kara w takim wymiarze spełni przede wszystkim cele w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, które otrzyma czytelny sygnał, że uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego jest niedopuszczalne i spotyka się ze stanowczą reakcją, - kara spełni również cele zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do samego oskarżonego, gdyż będzie napomnieniem, by przestrzegał prawa i nie popełniał przestępstw w przyszłości, |
|||||||||||||
|
2 |
1 |
- biorąc pod uwagę wspomniane powyżej okoliczności łagodzące oraz to że oskarżony w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności, sąd uznał, że zasługuje on na danie mu szansy i zastosowanie dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary, dlatego na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 3 lata, - w ocenie sądu okres próby musiał być odpowiednio długi, mając na uwadze to, że oskarżony uchylał się od obowiązku alimentacyjnego przez kilka lat, - w ocenie sądu orzeczona kara mimo, że nie będzie efektywnie wykonywana, spełni swój wychowawczy cel w stosunku do oskarżonego, a przede wszystkim zapobiegnie ponownemu popełnieniu przestępstwa, w tym przestępstwa niealimentacji, |
||||||||||||||
|
3, 4, 5 |
1 |
- dla wzmocnienia celów w zakresie prewencji indywidualnej oddano oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora oraz zobowiązano go do pisemnego informowania kuratora o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy, jak również do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie dzieci. |
||||||||||||||
|
5. 1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU |
||||||||||||||||
|
Oskarżony |
Punkt rozstrzygnięcia |
Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu |
Przytoczyć okoliczności |
|||||||||||||
|
6. inne zagadnienia |
||||||||||||||||
|
W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, |
||||||||||||||||
|
7. KOszty procesu |
||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|||||||||||||||
|
6 |
na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. mając na uwadze aktualną sytuację życiową i majątkową oskarżonego, zwolniono go w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. |
|||||||||||||||
|
6. 1Podpis |
||||||||||||||||
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Nysie
Osoba, która wytworzyła informację: Sędzia Sądu Rejonowego Bartłomiej Madejczyk
Data wytworzenia informacji: