I C 840/24 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Nysie z 2025-06-12
Sygn. akt: I C 840/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
12 czerwca 2025 r.
Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
|
Przewodniczący: |
Sędzia Sądu Rejonowego Remigiusz Drzewiecki |
|
Protokolant: |
p.o. protokolanta sądowego Paulina Bigos |
po rozpoznaniu 12 czerwca 2025 r. na rozprawie w N.
sprawy z powództwa (...) z siedzibą w Z. w Szwajcarii
przeciwko B. T.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanej B. T. na rzecz strony powodowej (...) z siedzibą w Z. w Szwajcarii 3367,80 zł (trzy tysiące trzysta sześćdziesiąt siedem złotych osiemdziesiąt groszy) wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 3000 zł (trzy tysiące złotych) od 11 stycznia 2024 r. do dnia zapłaty,
II. zasądza od pozwanej B. T. na rzecz strony powodowej (...) z siedzibą w Z. w Szwajcarii 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów opłaty sądowej, 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, wszystkie te koszty wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od prawomocności niniejszego wyroku do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
W pozwie złożonym do Sądu Rejonowego w Nysie 24 września 2024 roku strona powodowa (...) z siedzibą w Z. w Szwajcarii, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o zasądzenie na swoja rzecz od pozwanej B. T.:
- 3000 zł wraz z dalszymi odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 11 stycznia 2024 roku do dnia zapłaty,
- 324,16 zł bez dalszych odsetek,
- 43,64 zł bez dalszych odsetek.
Ponadto, strona powodowa domagała się zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów wpisu sądowego z uwzględnieniem opłaty sądowej uiszczonej uprzednio w (...), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że B. T. 11 grudnia 2023 roku zawarła z pierwotnym wierzycielem (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. na odległość, umowę pożyczki nr (...), na okres 30 dni, w związku z którą na rachunek B. T. przekazano 3000 zł, przy czym prowizja wynosiła 324,16 zł, a odsetki umowne łącznie 43,64 zł. W związku z bezskutecznym upływem terminu zwrotu pożyczki 10 stycznia 2024 roku, na mocy umowy ramowej z 31 marca 2023 roku oraz aktu cesji z 28 lutego 2024 roku (...) Sp. z o. o. z siedzibą w W. dokonała przelewu przysługującej jej wierzytelności na rzecz (...) z siedzibą w Z..
W Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie za sygn. VI Nc-e 873995/24, w elektronicznym postępowaniu upominawczym zainicjowanym 4 czerwca 2024 roku, toczyło się postępowanie o to samo roszczenie. Referendarz sądowy wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu i utraty mocy nakazu zapłaty, postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym 29 lipca 2024 roku umorzył postępowanie w całości.
Pozwana B. T. reprezentowana przez radcę prawnego 19 lutego 2025 roku złożyła odpowiedź na pozew (k. 53-55), wnosząc o oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od strony powodowej na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew B. T. zakwestionowała nabycie wierzytelności przez powoda, a tym samym jego legitymację czynną. Zaprzeczyła, aby akt cesji został sporządzony i obejmował wierzytelność wobec niej. W ocenie pozwanej umowa zakupu wierzytelności na podstawie art. 58 k.c. jest nieważna i zakwestionowała ona umocowanie reprezentanta pożyczkodawcy. Dalej zakwestionowała, aby wyciąg z załącznika do umowy cesji stanowił załącznik do aktu cesji wskazując, że ujawnia on tylko jedną pozycję, podczas gdy z umowy zakupu wynika zakup pakietu o utajnionej wartości, a ponadto nie stanowi on umownego wykazu wierzytelności i nazwany został załącznikiem. W zakresie cesji wierzytelności podniesiono również, że umowa nie określa wierzytelności w sposób wystarczający i nie spełnia wymogów z art. 509 k.c., przez co jest nieważna i bezskuteczna, tym bardziej, że orzecznictwo wskazuje, iż wierzytelność w umowie cesji musi być dostatecznie i jednoznacznie zindywidualizowana. Pozwana zarzuciła, że w umowie cesji nie wskazano na stosunek prawny łączący dłużnika z pierwotnym wierzycielem i nie określono wysokości wierzytelności. Na samym końcu, zakwestionowała okoliczność zapłaty ceny wynikającej z umowy cesji, a tym samym spełnienia warunku, od którego zależy skutek rozporządzający.
W dalszej części uzasadnienia odpowiedzi na pozew B. T. zakwestionowała istnienie pożyczki wskazując, że umowy nie zawarto, nie złożono oświadczeń woli, a umowa przedłożona jest niepodpisana, podnosząc przy tym, że zgodnie z art. 5 ustawy o prawach konsumenta, spełnienie świadczenia niezamówionego nie może potwierdzać zawarcia umowy. Z ostrożności zakwestionowała ważność umowy podnosząc, że nie została ona podpisana przez osobę umocowaną przez pożyczkobiorcę, a wskazany w umowie pośrednik nie został wpisany do właściwego rejestru pośredników.
W zakresie nieważności umowy pożyczki podniesiono, że nieważność wynika również z opłaty prowizyjnej, w tym jej zasadności, a z umowy nie wynika czego opłata dotyczy, nie wynika także, aby zostały uzgodnione indywidualnie, przez co treść umowy kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interes. W ocenie pozwanej opłata miała zmierzać tylko do zwiększenia kosztów ponad dopuszczalne odsetki maksymalne od udzielonej pożyczki, wynikające z przepisów prawa, a sama opłata jest nierynkowo, ekonomicznie i gospodarczo nieuzasadniona i pożyczkodawca nie ponosił nigdy takich kosztów – zawyżonych. W zakresie opłaty prowizyjnej pozwana podniosła, że postanowienia jej dotyczące stanowią klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385 1 -385 2 k.c., nie zostały indywidualnie uzgodnione, także kształtują sytuację konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i naruszają jego interesy, powołując przy tym przykłady orzecznictwa.
Na samym końcu B. T. zakwestionowała kolejno także wysokość dochodzonego roszczenia i jego składowe. Podniosła, że nie ma zadłużenia i zakwestionowała wyliczenie przez powoda kwot zadłużenia.
Pismem z 26 lutego 2025 roku (k. 58-62) strona powodowa ustosunkowała się do twierdzeń pozwanej, wyszczególniając w pierwszej kolejności składowe roszczenia oraz wskazując, że (...) sp. z o. o. działa jako pośrednik kredytowy wpisany do rejestru prowadzonego przez (...) pod nr (...). Dalej podniesiono, że umowa została zawarta za pomocą środków porozumiewania się na odległość na podstawie art. 5 pkt 13 ustawy o kredycie konsumenckim, a taka forma zawarcia umowy znajduje także podstawę w art. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Podniesiono także, że pozwana dokonała rejestracji na Profilu Klienta, wykonała przelew weryfikacyjny, złożyła wniosek w którym wskazała niezbędne dane do zawarcia umowy, została zweryfikowana jej zdolność kredytowa, na wskazany adres mailowy otrzymała komplet dokumentacji - wobec czego powód wykazał istnienie zobowiązania. (...) z siedzibą w Z. wskazała, że zgodnie z art. 720 § 2 k.c. umowa pożyczki, której wartość przekracza 1000 zł wymaga zachowania formy dokumentowej, a dokumentem zgodnie z art. 773 k.c. jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z treścią i nie wymaga on dla swojej ważności własnoręcznego podpisu, podnosząc przy tym, że w przedłożonej umowie pożyczki znajdują się wrażliwe i chronione dane osobowe, przez co trudno zakładać, by powód uzyskał te dane samowolnie. W zakresie zarzutów dotyczących prowizji przedstawiono kalkulację, zgodnie z którą maksymalna wysokość kosztów pozaodsetkowych – 324,66 zł mieści się w limicie z art. 36a ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, zaś wysokość prowizji ma na względzie wszelkie koszty ponoszone w ramach działalności gospodarczej nakierowanej na osiągnięcie zysku. W zakresie zarzutów do umowy cesji wskazano, że dokumenty zostały podpisane przez umocowane osoby, dokonano jedynie anonimizacji w zakresie danych innych osób, a gdyby nie doszło do skutecznego przeniesienia praw na powoda, to nie dysponowałby danymi strony i składanymi w postępowaniu dokumentami, na podstawie których dochodzi roszczenia.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Pomiędzy pożyczkodawcą (...) sp. z o. o. z siedzibą w W., na rzecz której usługi pośrednictwa świadczy (...) sp. z o. o. z siedzibą w W., a pożyczkobiorcą B. T., 11 grudnia 2023 roku doszło do zawarcia umowy pożyczki nr (...). Pośród danych osobowych B. T. wskazano: serię i nr dowodu osobistego (...), pesel (...), adres zamieszkania: N. ul. (...), nr (...), email nianiusia3@gmail.com oraz nr rachunku bankowego pożyczkobiorcy: (...).
Na podstawie umowy pożyczkobiorca miał otrzymać pożyczkę w ramach kwoty całkowitego limitu pożyczki (§ 1 pkt 1.9: wynikająca z oceny zdolności kredytowej maksymalna przyznana kwota pożyczki), którą zobowiązał się zwrócić pożyczkodawcy w wysokości i na warunkach określonych w umowie (§ 2 pkt 2.2), wyszczególnionych w załączniku nr 1, zgodnie z którym:
- kwota całkowitego limitu pożyczki to: 3000zł,
- odsetki: 44,38 zł,
- prowizja: 324,62 zł,
- całkowity koszt pożyczki całkowitego limitu: 369 zł,
- (...): 310,16%,
- data udzielenia kwoty całkowitego limitu pożyczki: 11 grudnia 2023 roku,
- okres pożyczki kwoty całkowitego limitu pożyczki: 30,
- termin spłaty pożyczki: 10 stycznia 2024 roku.
Określone w załączniku nr 4 opłaty i prowizje określono następująco na dzień zawierania umowy:
- opłata rejestracyjna: 0,01 zł,
- odsetki kapitałowe: 18 % - odsetki kapitałowe za okres pożyczki naliczane przez pożyczkodawcę w wysokości maksymalnych odsetek kapitałowych określonych w art. 359 § 2 1 k.c.,
- odsetki za opóźnienie: 22 % - odsetki za nieterminową płatność naliczane przez pożyczkodawcę w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonych w art. 481 § 2 1 k.c.
Ponadto do umowy dołączono wzór oświadczenia o odstąpieniu, stanowiący załącznik nr 5.
Pożyczka mogła być udzielona pożyczkobiorcy, który łącznie spełnił wszystkie warunki określone w § 3 umowy. Pośród nich wymieniono: dokonanie skutecznej rejestracji i posiadanie aktywnego profilu klienta (indywidualne konto internetowe założone przez pożyczkobiorcę) na stronie internetowej oraz złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku o udzielenie pożyczki za pośrednictwem profilu klienta.
Warunkiem zawarcia umowy pożyczki, było uprzednie utworzenie przez pożyczkobiorcę profilu klienta na stronie internetowej i posiadanie przez pożyczkobiorcę aktywnego profilu klienta. (...) klienta zakładany był jednorazowo na stronie internetowej podczas wnioskowania o pierwszą pożyczkę (§ 4 pkt 4.1). Dane podane przez pożyczkobiorcę podczas procesu rejestracji musiały być prawdziwe. Podanie nieprawdziwych danych, w szczególności wprowadzających pożyczkodawcę lub pośrednika w błąd oraz skutkujące doprowadzeniem do niekorzystnego rozporządzenia mieniem pożyczkodawcy, mogło rodzić odpowiedzialność cywilną lub karną pożyczkobiorcy (§ 4 pkt 4.2).
Z kolei samo zawarcie umowy pożyczki, polegało na złożeniu przez pożyczkobiorcę wniosku o zawarcie umowy pożyczki za pośrednictwem profilu klienta na stronie internetowej, ze wskazaniem oczekiwanej kwoty pożyczki oraz okresu pożyczki (§ 5 pkt 5.1). Pożyczkodawca następnie miał przeanalizować wniosek, w szczególności poprzez weryfikację prawdziwości oraz kompletności danych na podstawie publicznie dostępnych danych, list i rejestrów, jak również badanie aktualnego stan zadłużenia wobec pożyczkodawcy, podmiotów powiązanych kapitałowo z pożyczkodawcą i w bazach dłużników (§ 5 pkt 5.2). Zawarcie umowy uzależnione było od pozytywnej weryfikacji wniosku oraz oceny zdolności kredytowej (§ 5 pkt 5.3).
Zgodnie z § 6 pkt 6.1 umowy, w wyniku zawarcia umowy pożyczkobiorca zobowiązał się do zapłaty w terminie spłaty pożyczki na rachunek bankowy pożyczkodawcy całkowitej kwoty do zapłaty, na którą składać się miały: kwota pożyczki, odsetki kapitałowe i prowizja.
Powyższa pożyczka udzielona została w wyniku przeprowadzonej pozytywnej oceny zdolności kredytowej B. T.. Pozwana dokonała przelewu weryfikacyjnego kwoty 0,01 zł potwierdzając w treści przelewu warunki pożyczki.
Kwota potyczki została przelana na rachunek bankowy pozwanej w dwóch przelewach po 1500 zł w dniach 11 i 12 grudnia 2023 r.
Dowód: umowa pożyczki nr (...) wraz z aneksami i załącznikami nr 1-5 k. 8-15v., oświadczenie dotyczące pożyczki nr (...) k. 7, potwierdzenia wykonania transakcji płatniczych k. 16-16v, potwierdzenie przelewu weryfikacyjnego k. 17.
(...) sp. z o. o. z siedzibą w W. jako cedentem/zbywcą a (...) z siedzibą w Z. jako cesjonariuszem/nabywcą, 31 marca 2023 roku doszło do zawarcia ramowej umowy przelewu wierzytelności. Zgodnie z definicjami określonymi w pkt 1, przez dzień cesji należy rozumieć dzień przeniesienia wierzytelności, przez wierzytelności – wymagane wierzytelności niespłacone terminowo, przysługujące sprzedającemu w stosunku do dłużników sprzedającego, a przez plik danych (załącznik nr 1 do aktu cesji) formacie E. przesyłany przez sprzedającego do kupującego w dniu cesji i który zawiera wszystkie istotne dla windykacji informacji, w tym: numer klienta/dłużnika, numer umowy, datę udzielenia pożyczki, imię, nazwisko, pesel, nr dowodu, nr telefonu, miasto, ulicę, nr domu, nr mieszkania, kod pocztowy, email, deklarowaną wysokość miesięcznego dochodu oraz rodzaj dochodu, wartość wierzytelności brutto (łączna kwota zadłużenia), kapitał, odsetki umowne, odsetki karne, prowizję, datę wymagalności roszczenia, liczbę dni opóźnienia, wysokość dokonanych przez dłużnika wpłat, kwotę udzielonej pożyczki, okres na jaki została udzielona, wysokość pozaodsetkowych kosztów pożyczki (jeżeli występują) i typ produktu .. (...) pkt 2.3 określono, że przeniesienie wierzytelności będzie następowało na dzień cesji, na podstawie wystawionego aktu cesji przesłanego elektronicznie zbywcy, którego wzór stanowi załącznik A do umowy.
Natomiast 28 lutego 2024 roku (...) sp. z o. o. z siedzibą w W., aktem cesji nr 04/02/24, przeniosła na rzecz (...) z siedzibą w Z. wierzytelności wymienione w pliku danych o nazwie „A._PL_D._223_2024-02-28.xlsx”, które zostały przekazane nabywcy przez zbywcę i stanowią załączniki do aktu.
Zgodnie z załącznikiem nr 2 do aktu cesji nr 04/02/24 z 28 lutego 2024 roku, zawartego pomiędzy (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. a (...) z siedzibą w Z., pod pozycją 76, odnotowano wierzytelność opiewającą na łącznie (...),9 zł, przysługującą względem B. T. (pesel: (...)), wynikającą z umowy nr (...), z wyszczególnieniem na: kapitał wynoszący 3000 zł, opłaty/prowizje 324,16 zł, odsetki umowne 43,64 zł i odsetki karne/za opóźnienie 89,10 zł.
(...) sp. z o. o. z siedzibą w W. 20 marca 2024 roku złożyła oświadczenie z którego wynika, że (...) z siedzibą w Z. dokonała zapłaty ceny zakupu wierzytelności określonej w pkt 3.11 ramowej umowy przelewu wierzytelności z 31 marca 2023 roku w kwocie 268.686,90 zł, co zgodnie z pkt 2.3 umowy, skutkowało przejściem na nabywcę praw do wierzytelności będących przedmiotem cesji.
Umowa przelewu wierzytelności została zawarta za pośrednictwem upoważnionych do tego reprezentantów stron.
Dowód: ramowa umowa przelewu wierzytelności z 31 marca 2023 roku k. 22-24v., akt cesji nr 04/02/24 do ramowej umowy zakupu wierzytelności z 31 marca 2023 roku k. 19, załącznik nr 2 do aktu cesji nr 04/02/24 z 28 lutego 2024 roku k.19v.-20, załącznik B –oświadczenia z 20 marca 2024 roku k. 21, (...) Sp. z o. o. k. 25-26, pełnomocnictwa k. 27-28, wyciąg z rejestru handlowego K. Z. wraz z tłumaczeniem k. 28v-29v.
Pismem datowanym na 1 marca 2024 roku (...) w imieniu (...) Sp. z o. o. z siedzibą w W. poinformowała B. T. na adres N. ul. (...), że 31 marca 2023 roku nabyła od PrimaStar. z o. o. z siedzibą w W. wierzytelność z tytułu umowy pożyczki nr (...), wynoszącą w dacie przelewu 3466,15 zł.
Jednocześnie w piśmie tym (...) w imieniu (...) Sp. z o. o. z siedzibą w W. wezwała B. T. do zapłaty łącznie 3466,15zł, przy czym wyszczególniono, że na należność składa się: 3000 zł kapitału, 52,89 zł odsetek i 413,26 zł opłat, a to w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania na rachunek bankowy (...) Sp. z o. o.
Dowód: zawiadomienie wraz z wezwaniem do zapłaty z 1 marca 2024 roku k. 18.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie, Sąd oparł się na dokumentach zaoferowanych jedynie przez stronę powodową, a których autentyczność nie została skutecznie zakwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu. Sąd umożliwił B. T. przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania, jednakże pozwana nie skorzystała z tego prawa. B. T. wezwana na rozprawę 12 czerwca 2025 roku celem przesłuchania, pod rygorem pominięcia tego dowodu w przypadku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa oraz skutków z art. 233 § 2 k.p.c. nie stawiła się i nie usprawiedliwiła swojej obecności, pomimo skuteczności doręczenia tegoż wezwania. Otrzymała zatem szansę osobistego wyjaśnienia Sądowi swoich twierdzeń, bowiem poza nimi, nie przedłożyła do sprawy żadnych dowodów dokumentarnych. Przepis art. 233 § 2 k.p.c. stanowi, że Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu Sądu. Pozwana sama pozbawiła się możliwości wykazania dowodowo zasadności sformułowanych zarzutów pod adresem twierdzeń przedstawionych w pozwie oraz weryfikacji istotnych w sprawie okoliczności. Taka postawa uniemożliwiła m. in. wykazanie czy doszło do wyrażenia przez nią woli zawarcia umowy pożyczki. Opisane zaniechanie należy uznać za działanie mające na celu albo rezygnację z obrony swych praw przed Sądem przez pozwaną albo uniemożliwienie zweryfikowania stawianych zarzutów.
Sąd uznał zgromadzone w toku postępowania dowody dokumentarne w całości za wiarygodne i uwzględnił je, dokonując rekonstrukcji faktów w sprawie. Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na zasadzie wynikającej z art. 6 k.c., zgodnie z którą ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (ciężar dowodu), a także, że zgodnie z art. 3 k.p.c., to na stronach spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów, a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie o których mowa w art. 227 k.p.c., spoczywa właśnie na tej stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla ustalenia okoliczności faktycznych, które wpłynęły na rozstrzygnięcie. Sąd, mając na względzie art. 233 § 1 k.p.c., dokonał także swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Źródłem dochodzonego przez stronę powodową roszczenia jest umowa pożyczki. Kodeks cywilny zawiera uregulowania dotyczące umowy pożyczki i tak stosownie do treści art. 720 k.c., przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Ponadto, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z umową o kredyt konsumencki, którego definicja została zawarta w art. 3 ust. 1 ustawy z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, zgodnie z którą przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Jak stanowi art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki. Pozwana, zawierając umowę z pierwotnym wierzycielem (...) sp. z o. o. spełniała kryteria definicji konsumenta w rozumieniu art. 22 1 k.c., zgodnie z którym za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Wszystko to oznacza, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 720 k.c. statuujące o pożyczce z uwzględnieniem regulacji przewidzianych w ustawie o kredycie konsumenckim.
W myśl art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, umowa o kredyt konsumencki powinna być zawarta w formie pisemnej, chyba że odrębne przepisy przewidują inną szczególną formę. Niemniej jednak forma ta zastrzeżona jest dla celów dowodowych i nie powoduje nieważności czynności prawnej, a art. 15 ustawy o kredycie konsumenckim dopuszcza możliwość zawarcia takiej umowy na odległość, co oznacza – zgodnie z definicją zawartą w art. 5 pkt 13 umowę o kredyt konsumencki zawieraną z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, o której mowa w ustawie z 2 marca 2000 roku o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2012 r. poz. 1225). Należy jednak zważyć, że przywołana ustawa utraciła moc 25 grudnia 2014 roku na podstawie art. 52 pkt 1 ustawy z 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta (Dz.U. poz. 827), która weszła w życie 25 grudnia 2014 roku. Sąd Najwyższy w wyroku z 5 grudnia 2003 roku w sprawie IV CK 286/02 wskazał, że nie ma żadnych podstaw, by wyłączyć możliwość zawierania umów na odległość przy pomocy faksu, jak również, by wyłączyć w takiej sytuacji stosowanie art. 97 k.c., a użyte w tym przepisie pojęcie „lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonego do obsługiwania publiczności” musi być rozumiane szeroko, jako każde miejsce w przedsiębiorstwie, w którym znajdują się osoby i urządzenia służące do kontaktów z klientami i zawierania umów także na odległość. (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, za pomocą strony internetowej i założonego na niej profilu klienta oferowała zawarcie umów pożyczek, wobec czego, zarzuty naruszenia formy pisemnej i braku podpisów B. T. okazały się niezasadne.
Strona powodowa przedkładając dowód przekazania na rachunek należący do B. T. łącznie 3000 zł w dwóch osobnych przelewach po 1500 zł dostatecznie potwierdziła, że wywiązała się z umowy pożyczki. Pozwana nie wykazała w żaden sposób ani nawet nie zakwestionowała, aby rachunek nr (...) nie należał do niej. Co istotne, pozwana wykonała szereg czynności zanim otrzymała wnioskowaną kwotę. Słusznie wskazała strona powodowa, że B. T. dokonała uprzednio rejestracji na Profilu Klienta, wykonała przelew weryfikacyjny, złożyła wniosek w którym wskazała niezbędne dane do zawarcia umowy, jej zdolność kredytowa została zweryfikowana, a na wskazany adres mailowy otrzymała komplet dokumentacji i mimo to, nie złożyła oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Nie można zatem mówić o spełnieniu przez stronę powodową świadczenia niezamówionego o którym stanowi art. 5 ustawy z 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta. Przekazanie środków na rachunek pozwanej świadczyło o przystąpieniu do umowy przez pierwotnego wierzyciela, a wiec musiało być zgodnie z zapisami umowy - konsekwencją zawnioskowania przez nią o pożyczkę, uprzedniego utworzenia profilu klienta czy dokonania przelewu weryfikacyjnego. Z przedłożonej do akt umowy, a dokładnie z załącznika nr 2 jasno wynikają składowe dochodzonego pozwem zobowiązania, wypłacanego w dwóch przelewach (k. 16-16v), w tym, przedstawiono pozwanej szczegółowe wyliczenia od poszczególnych kwot odsetek, prowizji, których to sposób naliczenia także został określony w umowie. Strona powodowa sprostała ciężarowi dowodu o którym mowa w art. 6 k.c.
W tym miejscu wypada odnieść się do pozaodsetkowych kosztów kredytu w świetle podniesionego zarzutu stosowania przez powoda w umowie pożyczki niedozwolonych klauzul umownych, które miały stanowić zapisy dotyczące prowizji. Art. 385 1 § 1 k.c. stanowi, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – ale nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Zgodnie z wymogami Dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, Sąd z urzędu bada, czy w umowie między przedsiębiorcą a konsumentem zawarte zostały niedozwolone postanowienia umowne. W ocenie Sądu umowa pożyczki nr (...) nie zawiera klauzul niedozwolonych, bądź sprzecznych z zasadami współżycia społecznego czy dobrymi obyczajami. Pozwany formułując takie zarzuty nie wskazał, które konkretnie postanowienia umowy pożyczki zawierają klauzule niedozwolone i kształtują prawa i obowiązki pozwanego jako konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a w tym zakresie ograniczył się ogólnikowo do postanowień dotyczących prowizji. Na pozaodsetkowe koszty kredytu jak bowiem wprost wynika z umowy, złożyła się jedynie prowizja w wysokości 324,62 zł. W tym miejscu ponownie należy podkreślić, że kontrola niedozwolonych postanowień umowy o których mowa w art. 385 1 k.c. nie dotyczy – tutaj prowizji - jeżeli została sformułowana w sposób jednoznaczny, a więc tak jak w przedmiotowej umowie.
Sąd stwierdza jednoznacznie, że wysokość prowizji nie przekracza maksymalnych pozaodsetkowych kosztów pożyczki, o których mowa w art. 36a ustawy z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim w brzmieniu z daty zawarcia umowy pożyczki. Zgodnie z powołanym art. 36a, ustawodawca wprowadził ograniczenie maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, które oblicza się według podanego wzoru zamieszczonego w ust. 1 tej ustawy. Jednocześnie, zgodnie z ust. 2 wskazanego przepisu ustawodawca postanowił, że pozaodsetkowe koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu.
W zakresie pozaodsetkowych kosztów kredytu – konkretnie jedynie prowizji, wskazać także należy, że koszty te nie muszą być uzależnione od faktycznych wydatków pożyczkodawcy. Strona powodowa nie ma obowiązku udowadniać wydatków i kosztów, które składają się na opłaty pobrane w związku z udzieleniem pozwanej pożyczki. Z pewnością nie można w tym kontekście prezentować poglądu o nierównowadze kontraktowej, skoro istota natury samego stosunku pożyczki czy kredytu polega na pewnej nierównowadze pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy. Nie można jednak utożsamiać tego ze sprzecznością wobec zasad współżycia społecznego czy dobrych obyczajów, a ustalenie pozaodsetkowych kosztów udzielenia pożyczki, mieszczących się w limicie ustawowym, nie może być traktowane, jako niedozwolona klauzula umowna naruszająca rażąco interesy konsumenta. Strona powodowa nie ma obowiązku wykazywania poniesionych kosztów, a wysokość pobieranych opłat nie musi być zależna od faktycznych kosztów ponoszonych przez pożyczkodawcę w związku z prowadzaną działalnością polegającą na pożyczaniu pieniędzy, w tym związanych z udzieleniem pożyczki pozwanej. W powyższym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z 12 marca 2020 roku w sprawie III Ca 1314/19, zgodnie z którym, gdy przedsiębiorca stosuje się przy wysokości stosowanych opłat za udzielenie pożyczki do określonych w nich limitów, nie może być mowy o rażącym naruszeniu interesu konsumenta, a tylko rażące naruszenie tego interesu może skutkować uznaniem poszczególnych postanowień umownych za niewiążące dla konsumenta na podstawie art. 385 1 k.c. Nie może być zatem w niniejszej sprawie mowy o jakimkolwiek rażącym wygórowaniu kosztów, czy też ich sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Pozwana pomimo pełnego obrazu związanych z pożyczką kosztów, mimo wszystko zdecydowała się na zaciągnięcie pożyczki na tych warunkach, a następnie przyjęła wypłacone przelewem środki pieniężne. Pierwotny wierzyciel nie był nigdy monopolistą w zakresie usług pożyczkowych, więc pozwana równie dobrze mogła skorzystać z oferty innej instytucji pożyczkowej, albo od przedmiotowej odstąpić. Świadczeniem głównym pożyczkodawcy było udostępnienie pożyczkobiorcy oznaczonej kwoty pieniężnej, natomiast świadczeniem głównym pozwanej - zwrot otrzymanych środków pieniężnych oraz kosztów takich jak odsetki i prowizja. W takim razie pozwana, od samego początku zawiązania przedmiotowego stosunku prawnego miał świadomość tego, że ciąży na niej zobowiązanie nie tylko zwrotu kapitału pożyczki, ale także dodatkowych kosztów jak prowizja i odsetki.
Zarzut braku legitymacji czynnej powoda, także okazał się bezzasadny. Legitymacja procesowa, to szczególne uprawnienie konkretnego podmiotu, oceniane z punktu widzenia prawa materialnego, do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu konkretnemu podmiotowi. Legitymacja procesowa stanowi przesłankę materialnoprawną, której istnienie Sąd ocenia w chwili wyrokowania. Brak legitymacji procesowej zarówno czynnej - po stronie powodowej, jak i biernej - po stronie pozwanej, prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo. Stwierdzony brak legitymacji winien być przy tym brany pod uwagę przez Sąd zarówno z urzędu, jak i na zarzut pozwanego. W ocenie Sądu natomiast, (...) z siedzibą w Z. skutecznie wykazała przejście wierzytelności na swoją rzecz od (...) sp. z o. o. z siedzibą w W., a tym samym swoją legitymację czynną. Strona powodowa przedłożyła szereg dokumentów wykazujących umocowanie do składania oświadczeń woli w imieniu stron, przedłożono bowiem KRS pierwotnego wierzyciela, wyciąg z rejestru handlowego stronu powodowej, pełnomocnictwa, czy też umowę pośrednictwa kredytowego przez (...) sp. z o. o. Na marginesie, takie kwestie jak działalność pośrednika finansowego, są dostępne w ogólnodostępnym rejestrze prowadzonym przez (...), jak tutaj: https://rpkip.knf.gov.pl/index.html?type= (...).
Niezależnie jednak od tego, Sąd w kierował także się ogólnymi przepisami o przedstawicielstwie wyrażonymi w art. 95 – 97 k.c. Przepisy te kolejno stanowią, że: z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela, a czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego (art. 95 k.c.). Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo) (art. 96 k.c.). Osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa (art. 97 k.c.). Ten ostatni przepis zawiera dyspozycję zakładającą, że osoba czynna w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności posiada umocowanie do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. Ustawodawca wymaga jedynie, aby w lokalu przedsiębiorstwa przebywała osoba dokonująca czynności w imieniu przedsiębiorcy. Potwierdzenie umowy z art. 103 k.c. jak już wskazano, następuje przez jednostronne oświadczenie woli wskazujące na wyrażenie zgody. Może zostać ono wyrażone w sposób dorozumiany, dostatecznie wyrażający wolę potwierdzającego, o ile wiadomo potwierdzającemu o zawarciu umowy na jego rzecz. Sposób dorozumiany przejawić się może m. in. poprzez przystąpienie do wykonania umowy, co miało miejsce w tej sprawie. Dorozumieć taki stan można także przez wywiedzenie powództwa opartego na dokumentacji w której wystąpił tenże pełnomocnik, a więc tak jak ma to miejsce w niniejszym stanie faktycznym.
Co się tyczy ważności cesji pomiędzy powodem a pierwotnym wierzycielem, w myśl art. 509 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Oznacza to, że do przejścia wierzytelności nie jest wymagana zgoda dłużnika. Zawarcie umowy cesji zostało w sprawie udokumentowane: ramową umową przelewu wierzytelności, aktem cesji, załącznikiem z danymi wierzytelności i oświadczeniem o zapłacie ceny. Wbrew twierdzeniom pozwanej, w oświadczeniu o zapłacie ceny wskazano cenę zbiorczą za wszystkie wierzytelności objęte aktem cesji nr 04/02/2024. Bez znaczenia jest w ocenie Sądu nomenklatura w kontekście wyrażeń wykaz wierzytelności czy załącznik z wierzytelnościami, istotne jest bowiem to, że w załączniku do aktu cesji wierzytelność względem B. T. została dostatecznie skonkretyzowana. Sąd także miał na uwadze, że skoro strona powodowa weszła w posiadanie dokumentów potwierdzających okoliczności zawarcia umowy pożyczki przez B. T. z pierwotnym wierzycielem, to musiały ziścić się warunki owej umowy przelewu wierzytelności. Przelew między stroną powodową a pierwotnym wierzycielem nie sprzeciwiał się zatem ustawie, zastrzeżeniu umownemu ani właściwości zobowiązania.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. biorąc pod uwagę zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy. Zgodnie z powyższym przepisem, strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Za stronę przegrywającą należało uznać pozwaną, a na zasądzone koszty składała się zatem: opłata od pozwu w wysokości 150 zł zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – z uwzględnieniem na podstawie art. 505 37 § 2 k.p.c. opłaty 50 zł uiszczonej w (...), 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego przyznane zgodnie z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. O odsetkach należnych od kwoty zasądzonej tytułem kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 1 zd. 1 k.p.c., w myśl którego od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Stosownie do art. 98 § 1 1 zd. 3 k.p.c. o obowiązku zapłaty tych odsetek sąd orzeka z urzędu.
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Nysie
Osoba, która wytworzyła informację: Sędzia Sądu Rejonowego Remigiusz Drzewiecki
Data wytworzenia informacji: