Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Nysie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

25 czerwca 2025 r.

Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Elżbieta Korzydło - Widocka
Protokolant:	starszy protokolant sądowy Łukasz Janowski

po rozpoznaniu 25 czerwca 2025 r. na rozprawie

sprawy z powództwa R. C.

przeciwko Towarzystwu (...) S.A. w W.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda R. C. 1 845,62 zł (tysiąc osiemset czterdzieści pięć złotych i sześćdziesiąt dwa grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od kwot:

- 500 zł (pięćset złotych) za okres od 9 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty,

- 1345,62 zł (tysiąc trzysta czterdzieści pięć złotych i sześćdziesiąt dwa grosze) za okres od 13 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  nakazuje pobrać od powoda R. C. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Nysie 160,34 zł (sto sześćdziesiąt złotych i trzydzieści cztery grosze) tytułem zwrotu wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa kosztów opinii biegłego sądowego;

IV.  nakazuje pobrać od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Nysie 939 zł (dziewięćset trzydzieści dziewięć złotych) tytułem zwrotu wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa kosztów opinii biegłego sądowego.

UZASADNIENIE

W pozwie nadanym do Sądu Rejonowego w Nysie 22 sierpnia 2023 roku powód R. C. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. 1090 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od 9 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty, tytułem częściowego odszkodowania za szkodę na pojeździe marki O. o nr rej. (...) z 30 kwietnia 2023 roku oraz kosztów sporządzenia kalkulacji naprawy. Nadto, wniósł o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia.

W uzasadnieniu pozwu podano, że poszkodowanego K. K., który jest właścicielem pojazdu marki O. (...) łączyła z Towarzystwem (...) S.A. z siedzibą w W. umowa ubezpieczenia autocasco w wariancie serwisowym, w ramach której ubezpieczyciel przyznał mu odszkodowanie w wysokości 7220,24 zł. Powód, który nabył wierzytelność w drodze przelewu, zlecił sporządzenie wyceny i kalkulacji naprawy niezależnemu rzeczoznawcy, który ustalił koszt naprawy w wariancie serwisowym na poziomie 19 558,55 zł. Dalej, powołując się na art. 65 § 2 k.c. i 805 § 1 k.c. powód wskazał, że interpretacja postanowień wzorca umowy stworzonego przez ubezpieczyciela nie może prowadzić do zaostrzenia wymagań stawianych ubezpieczającemu i ograniczenia obowiązków ubezpieczyciela. W ocenie powoda postanowienia OWU zawarte w art. 164 – 166 stanowią klauzule abuzywne, gdyż uzależniają wypłatę odszkodowania w wariancie serwisowym metodą fakturową wyłącznie na podstawie przedłożonych faktur VAT, a to powoduje, że w przypadku braku naprawy następuje przejście na mniej korzystny wariant odszkodowania, pomimo, że ubezpieczony uiścił wyższą składkę od wariantu korzystniejszego. Powód stanął na stanowisku, że wymusza to na kliencie naprawę pojazdu niezależnie od tego, czy dysponuje odpowiednimi środkami, a obowiązek naprawy szkody powstaje z chwilą jej wyrządzenia i nie jest uzależniony od jej dokonania. W tej kwestii zarzucił także stronie pozwanej, że OWU nie były negocjowane z poszkodowanym, a z racji ich niedoręczenia przed zawarciem umowy, konsekwencją jest niezwiązanie nimi stron. Poza częściowym odszkodowaniem z tego tytułu w wysokości 500 zł, powód domagał się także zwrotu 590 zł z tytułu kosztów sporządzenia wyceny przez niezależnego rzeczoznawcę, który to koszt pozostaje w związku przyczynowym z wyrządzoną szkodą, o której mowa w art. 361 k.c. Roszczenie odsetkowe oparto na art. 481 § 1 k.c. z uwzględnieniem 30-dniowego terminu od dnia zgłoszenia szkody 9 maja 2023 roku.

W odpowiedzi na pozew nadanej 5 października 2023 roku, Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W., reprezentowana przez adwokata, wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda kosztów procesu według norm przepisanych oraz dodatkowo 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie pozwana zaprzeczyła aby była zobowiązana do pokrycia kosztów naprawy w nieuznanym zakresie, aby koszt naprawy wynosił 19 558,25 zł, aby poszkodowanemu nie zostały doręczone ogólne warunki umowy, aby art. 164-166 OWU stanowiły niedozwolone klauzule umowne oraz aby koszty sporządzenia opinii prywatnej pozostawały w zakresie objętym ochroną ubezpieczeniową.

W uzasadnieniu pozwana spółka podniosła, że do pozwu dołączono niepełną część polisy, bez oświadczeń ubezpieczonego, zgodnie z którymi przed zawarciem umowy otrzymał OWU, stanowiące integralną cześć umowy ubezpieczenia, będące pełnoprawnym jej elementem, który na równi z umową kształtuje uprawnienia i obowiązki stron. Podano także, że postanowienia umowy ubezpieczenia lub postanowienia OWU mogą przewidywać konkretne wyłączenia odpowiedzialności gwarancyjnej zakładu ubezpieczeń, jeśli tylko nie pozostają w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa. Pozwana w całości podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w toku likwidacji szkody i przyjętą weryfikację wysokości szkody.

Po wydaniu opinii przez biegłego sądowego mgr. inż. K. G., pismem nadanym 3 września 2024 roku powód wniósł o rozpoznanie sprawy z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym oraz zmienił powództwo w ten sposób, że zamiast 1090 zł, domagał się zasądzenia 4005,20 zł, wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od: 1090 zł od 9 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty, a od 2915,20 zł od dnia doręczenia pozwanemu pisma zawierającego rozszerzenie powództwa do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu modyfikacji żądania powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w zakresie oceny postanowień OWU uzależniających wypłatę odszkodowania w wariancie serwisowym metodą fakturową wyłącznie na podstawie przedłożonych faktur VAT jako abuzywnych. Zdaniem powoda wysokość odszkodowania powinna zostać ustalona według wariantu serwisowego – metodą fakturową, tj. bez pomniejszania wartości części zamiennych o 60%. Powód podał, że w jego ocenie postanowienia wzorca umownego naruszają jego prawa, gdyż wymuszają na nim aby dokonał naprawy uszkodzonego pojazdu i to jeszcze w uzgodnieniu z pozwanym i nie ma przy tym znaczenia, że umowa autocasco ma dobrowolny charakter. Wysokość zmodyfikowanego roszczenia powód uzależnił od różnicy pomiędzy kosztorysem biegłego sądowego, zgodnie z którym koszt naprawy uszkodzonego pojazdu według wariantu kosztorysowego wynosi 10 635,44 zł a odszkodowaniem dotychczas wypłaconym (7220,24 zł).

W związku z doręczeniem 13 grudnia 2024 roku rozszerzenia powództwa, w piśmie nadanym 23 grudnia 2024 roku strona pozwana podtrzymała dotychczasowe stanowisko procesowe, a także wszelkie dotychczasowe twierdzenia.

Na rozprawie 23 kwietnia 2025 roku, powód wskazał, że klauzula dookreślająca stawkę za roboczogodziny także stanowi klauzulę niedozwoloną, a zatem powinna zostać uwzględniona stawka wolnorynkowa zgodnie z opinią biegłego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Dnia 30 kwietnia 2023 roku w N. przy ul. (...), doszło do uszkodzenia przez kunę pojazdu osobowego marki O. (...) o nr rej. (...), będącego własnością K. K.. Zwierzę dokonało uszkodzeń pod maską, a także zderzaka i przedniego nadkola drzwi od pasażera i kierowcy.

Szkoda została zgłoszona 4 maja 2023 roku i zarejestrowana w Towarzystwie (...) S.A. z siedzibą w W. pod nr 112- (...).

dowód: kserokopia dowodu rejestracyjnego k. 12-13, akta szkody na elektronicznym nośniku danych k. 107

K. K. ubezpieczył pojazd O. (...) w Towarzystwie (...) S.A. z siedzibą w W.. Polisa ubezpieczeniowa nr (...) obejmowała ubezpieczenie w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, (...), ochronę prawną, assistance, ubezpieczenie szyb, a także autocasco, w okresie od 23 lipca 2022 roku do 22 lipca 2023 roku. Ubezpieczenie autocasco obejmowało wariant serwisowy, a roczna składka z tego tylko tytułu wynosiła 1482 zł.

W polisie określono, że w umowie ubezpieczenia zastosowanie ma m. in. Przewodnik po ubezpieczeniu Mój Samochód zatwierdzony uchwałą (...) S.A. nr (...), zawierający w sobie ogólne warunki ubezpieczenia oraz oświadczenie, że przed zawarciem umów otrzymał ubezpieczający OWU. Polisa jest tak zredagowana, że miejsce na podpisy stron znajduje się pod wszystkimi postanowieniami umowy i oświadczeniami stron związanymi z realizacją umowy.

Zgodnie z art. 163 P. po ubezpieczeniu Mój Samochód (OWU), ubezpieczający w ramach ubezpieczenia autocasco, w przypadku szkody częściowej, miał do wyboru przy zawarciu umowy wariant serwisowy albo warsztatu partnerskiego, a zgodnie z pkt 164, w ramach każdego wariantu można wybrać metodę kosztorysową – na podstawie kosztorysu albo fakturową – na podstawie rachunków i faktur, które przedstawi ubezpieczony. W pkt 165 OWU rozpisano m. in., że przy szkodzie częściowej, w wariancie serwisowym, ubezpieczony pojazd może zostać naprawiony w warsztacie, który wybierze ubezpieczony (również w (...)), przy metodzie fakturowej z zastosowaniem części oryginalnych serwisowych, a przy metodzie kosztorysowej – alternatywnych części albo oryginalnych serwisowych, kiedy alternatywne są niedostępne, pomniejszone o wartość amortyzacji. Amortyzacja dla samochodów eksploatowanych powyżej 10 lat, wynosiła 60%. W pkt 166 OWU opisano metodę kosztorysową. Wskazano, że ubezpieczyciel stosuje normy czasowe dla napraw, ustalone przez producenta pojazdu, dostępne w systemach eksperckich, a stawka za roboczogodzinę to 68 zł brutto dla prac blacharskich i lakierniczych. Podano, że kosztorys przygotowywany jest na podstawie ceny materiałów i części alternatywnych, a jeśli części alternatywne nie są dostępne, przygotowywany jest w oparciu o ceny części oryginalnych serwisowych. Ceny materiałów, części alternatywnych i części oryginalnych serwisowych ustalane są na podstawie danych z systemów eksperckich, a ceny części oryginalnych serwisowych nie mogą przekraczać średniej ceny rekomendowanej przez producenta lub importera danej marki pojazdu. Jeżeli w trakcie użytkowania ubezpieczonego pojazdu wymieniono niektóre części, (co potwierdza rachunek lub faktura), odszkodowanie za uszkodzenie ustalane jest indywidualnie z uwzględnieniem czasu, przez jaki były użytkowane. Ceny materiałów i części oryginalnych serwisowych pomniejszane są o wartość amortyzacji (stopień zużycia, który wynika z eksploatacji) (pkt 166.1-166.6).

dowód: polisa nr (...) k. 14, 376-377, P. po ubezpieczeniu Mój samochód (OWU) k. 39-92v.

Decyzją z 16 maja 2023 roku Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. przyznała K. K. odszkodowanie w wysokości 7220,24 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazano Ogólne Warunki Ubezpieczenia Autocasco Mój samochód, zatwierdzone uchwałą Zarządu (...) S.A. nr (...). Zgodnie z kalkulacją naprawy nr 112- (...), sporządzoną 9 maja 2023 roku na zlecenie ubezpieczyciela, koszt naprawy pojazdu marki O. (...) wyniósł 5870,11 zł netto (7220,24 zł brutto).

dowód: decyzja z 16 maja 2023 roku k. 15 kalkulacja naprawy A. k. 17-24

Zgodnie z wyceną nr 2306/06/23 z 5 czerwca 2023 roku, sporządzoną przez inż. K. B. z (...) Centrum Doradztwa (...) w K., wartość rynkowa brutto pojazdu O. (...) C., w stanie jak przed szkodą z 30 kwietnia 2023 roku wynosiła 26 500 zł, z kolei różnica pomiędzy opisaną wyżej wartością a wartością brutto tego pojazdu w stanie uszkodzonym wynosiła 10 100 zł. Koszt naprawy pojazdu określono na 19 558,55 zł brutto (w tym VAT 23% - 3657,29 zł).

Za powyższą wycenę w dniu 26 czerwca 2023 r. (...) Centrum Doradztwa (...) w K. wystawiło na rzecz R. C. fakturę VAT (...), opiewającą na 590 zł brutto (479,67 zł netto).

dowód: wycena nr 2306/06/23 (...) Centrum Doradztwa (...) w K. k. 25-37, faktura VAT (...) k. 38

Pomiędzy K. K. jako klientem a R. C. jako cesjonariuszem 12 czerwca 2023 roku doszło do zawarcia umowy przelewu wierzytelności, zgodnie z którą, klient przelał na rzecz cesjonariusza prawa do odszkodowania jakie przysługuje mu od Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. z tytułu ubezpieczenia autocasco, z związku ze szkodą z 30 kwietnia 2023 roku na pojeździe marki O. o nr rej. (...), ponad już wypłaconą kwotę ustaloną w procesie likwidacji szkody przez towarzystwo ubezpieczeń w wysokości 7220,24 zł.

dowód: umowa przelewu wierzytelności – pokwitowanie k. 10-11

Koszt naprawy pojazdu O. (...) o nr rej. (...), oszacowany w programie A., przy uwzględnieniu stawki roboczogodziny na poziomie 120 zł, jako stawki zbliżonej na terenie N. i okolic w nieautoryzowanych warsztatach stosujących technologię naprawy producenta, według OWU AC Serwis bez faktur wynosi 10 635,44 zł brutto.

Koszt naprawy pojazdu w wariancie serwisowym metodą fakturową tj. bez potrącania 60% wartości części zamiennych wynosi 12 056,13 zł brutto.

Natomiast koszt naprawy pojazdu z uwzględnieniem OWU polisy AC i zawartej w nich stawki 68 zł brutto – 55,29 zł netto za roboczogodzinę, wynosi 9065,86 zł brutto.

dowód: opinia biegłego sądowego mgr inż. K. G. z 5 sierpnia 2024 roku k. 122-134v., opinia uzupełniająca mgr inż. K. G. z 12 lutego 2025 roku k. 165-176v.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.

Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na zasadzie wynikającej z art. 6 k.c., zgodnie z którą ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (ciężar dowodu). Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla ustalenia okoliczności faktycznych, które wpłynęły na rozstrzygnięcie.

Rekonstruując stan faktyczny, Sąd oparł się na dokumentach przedłożonych przez obie strony, a także na aktach postępowania likwidacyjnego. Ponadto, Sąd zasięgnął wiadomości specjalnych i w sprawie zgodnie z wnioskami stron przeprowadzono dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej mgr inż. K. G., którego opinia była rzetelna i korespondowała z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Postępowanie toczyło się z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, jak z resztą wniesiono już w samym pozwie.

W niniejszym postępowaniu bezsporne okazało się zaistnienie zdarzenia szkodowego z 30 kwietnia 2023 roku, zakres szkód w pojeździe marki O. (...) K. K. i odpowiedzialność strony pozwanej wynikająca z umowy autocasco w wariancie serwisowym. Sporna okazała się wysokość należnego odszkodowania, a to wobec uznania przez stronę powodową, że postanowienia zawarte w pkt 164 – 166 w OWU stanowią klauzule abuzywne, gdyż uzależniają wypłatę odszkodowania w wariancie serwisowym metodą fakturową wyłącznie na podstawie przedłożonych faktur VAT – wyszczególniając: abuzywność stawki za roboczogodzinę 68 zł brutto i stosowanie amortyzacji dla samochodów w wieku powyżej 10 lat na poziomie 60%, a nadto, że OWU nie zostały indywidualnie negocjowane z klientem, ani nawet mu ich nie doręczono, a ponadto zasadność domagania się 590 zł z tytułu kosztów sporządzenia wyceny przez niezależnego rzeczoznawcę,

Podstawą dochodzonego w sprawie roszczenia, jak już wyżej wspomniano, była dobrowolnie zawarta przez stronę pozwaną z poszkodowanym umowa ubezpieczenia autocasco. Zgodnie z art. 805 § 1 k.c., przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Dookreślająca przepisy dotyczące autocasco ustawa z 11 września 2015 roku o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, w art. 15 pkt 1-5 stanowi, że: zakład ubezpieczeń udziela ochrony ubezpieczeniowej na podstawie umowy ubezpieczenia zawartej z ubezpieczającym; umowa ubezpieczenia ma charakter dobrowolny (z zastrzeżeniem przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych); umowa ubezpieczenia, ogólne warunki ubezpieczenia oraz inne wzorce umowy są formułowane jednoznacznie i w sposób zrozumiały – w tym dwa ostatnie zakład ubezpieczeń zamieszcza na swojej stronie internetowej; postanowienia umowy ubezpieczenia, ogólnych warunków ubezpieczenia oraz innych wzorców umowy sformułowane niejednoznacznie interpretuje się na korzyść ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Zgodnie z art. 16 przywołanej ustawy, ogólne warunki ubezpieczenia określają w szczególności m.in.: rodzaj ubezpieczenia i jego przedmiot; prawa i obowiązki stron umowy ubezpieczenia; zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń; sposób ustalania rozmiaru szkody - przy ubezpieczeniach majątkowych; sposób określania sumy odszkodowania lub innego świadczenia, jeżeli ogólne warunki ubezpieczenia przewidują odstępstwa od zasad przewidzianych w przepisach prawa. Zawarta w powyższym przepisie regulacja OWU, nie nadaje odrębnych od przepisów kodeksu cywilnego uprawnień dla zakładu ubezpieczeń w przedmiocie treści stosunku ubezpieczenia. Skuteczne wprowadzanie odpowiednich postanowień do ogólnych warunków ubezpieczenia wymaga ich zgodności z przepisami kodeksu. Art. 17 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej statuuje, że zakład ubezpieczeń zawiera w stosowanych przez siebie wzorcach umów, w szczególności w ogólnych warunkach ubezpieczenia informacje, które postanowienia określają m. in.: przesłanki wypłaty odszkodowania i innych świadczeń lub wartości wykupu ubezpieczenia (pkt 1); ograniczenia oraz wyłączenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń uprawniające do odmowy wypłaty odszkodowania i innych świadczeń lub ich obniżenia (pkt 2).

Z chwilą doręczenia poszkodowanemu OWU, stają się one integralną częścią umowy. Odnosząc się do jednego z zarzutów strony powodowej wskazać należy, że tak jak podniosła strona pozwana, do pozwu dołączono jedynie część umowy – polisy. Strona pozwana przedłożyła natomiast pełny wydruk polisy. Faktem jest natomiast, że żadna ze stron nie przedłożyła egzemplarza podpisanej przez strony umowy. Sąd stanął jednak na stanowisku, że strony zawarły umowę o treści tożsamej z wydrukiem polisy przedłożonej przez stronę pozwaną, której integralną częścią były oświadczenia ubezpieczającego, w tym oświadczenie o otrzymaniu OWU. Strony zgodnie potwierdzały, że K. K. i stronę pozwana łączyła umowa ubezpieczenia autocasco. Z kolei pisemna umowa jest tak zredagowana, że wszystkie jej warunki i oświadczenia są podpisywane łącznie przez strony. Jednym z takich oświadczeń jest oświadczenie ubezpieczającego o doręczeniu przez zawarciem umowy OWU. Nie jest zatem możliwe zawarcie umowy jedynie w takich sposób, aby zaakceptować jedynie część warunków i potwierdzić część oświadczeń. Strona powodowa znalazła się w posiadaniu polisy (co najmniej jej pierwszej strony) i zapewne uzyskała ją od ubezpieczającego w ramach umowy cesji. Skoro częścią umowy było również oświadczenie ubezpieczającego o otrzymaniu OWU, a sama okoliczność zawarcia umowy nie była kwestionowana, to zdaniem Sądu twierdzenia powoda, iż OWU nie były doręczone ubezpieczającemu są gołosłowne i niepoparte żadnym dowodem, w szczególności oświadczeniem czy zeznaniami ubezpieczającego.

Przesłanki uznania konkretnego postanowienia za niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 ¹ § 1 k.c. są następujące:

1)  umowa została zawarta z konsumentem;

2)  postanowienie umowy nie zostało uzgodnione indywidualnie;

3)  postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy;

4)  jednoznacznie sformułowane postanowienie nie dotyczy głównych świadczeń stron.

W ocenie Sądu, w omawianej sprawie nie zaistniała wskazana powyżej w punkcie trzecim przesłanka. Przesłanki sprzeczności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów konsumenta muszą być spełnione, co jednoznacznie wynika z treści przepisu, łącznie. Przy tym ujęciu przyjąć trzeba, że rażące naruszenie interesów konsumenta samo w sobie nie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, gdyż w przeciwnym razie ta ostatnia przesłanka byłaby zbędna. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami należy uznać wprowadzenie do umowy klauzul godzących w równowagę kontraktową, a rażące naruszenie interesów konsumenta polega na nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków na jego niekorzyść.

Treść uznawanych przez powoda za abuzywne warunków OWU kształtowała się następująco:

W ramach każdego wariantu możesz wybrać metodę: kosztorysową – na podstawie kosztorysu, lub fakturową – na podstawie rachunków i faktur, które przedstawi Ubezpieczony (164). Ubezpieczony pojazd może zostać naprawiony w warsztacie, który wybierze Ubezpieczony (również warsztaty (...)), przy metodzie fakturowej - części oryginalne serwisowe, przy metodzie kosztorysowej - części alternatywne, części oryginalne serwisowe (gdy części alternatywne są niedostępne) pomniejszone o wartość amortyzacji (165). W OWU przy metodzie kosztorysowej uznawanej za abuzywną przez powoda sprecyzowano:

166.1. Stosujemy normy czasowe dla napraw ustalone przez producenta pojazdu, dostępne w systemach eksperckich.

166.2. Stawka za roboczogodzinę to 68 zł brutto (z VAT) dla prac blacharskich i lakierniczych.

166.3. Kosztorys przygotowujemy na podstawie ceny materiałów i części alternatywnych. Jeśli części alternatywne nie są dostępne, kosztorys przygotowujemy w oparciu o ceny części oryginalnych serwisowych.

166.4. Ceny materiałów, części alternatywnych i części oryginalnych serwisowych ustalamy na podstawie danych z systemów eksperckich. Ceny części oryginalnych serwisowych nie mogą przekraczać średniej ceny rekomendowanej przez producenta lub importera danej marki pojazdu.

166.5. Jeśli w trakcie użytkowania ubezpieczonego pojazdu wymieniono niektóre części (co potwierdza rachunek lub faktura), odszkodowanie za uszkodzenie ustalamy indywidualnie z uwzględnieniem czasu, przez jaki były użytkowane.

166.6. Ceny materiałów i części oryginalnych serwisowych pomniejszamy o wartość amortyzacji (stopień zużycia, który wynika z eksploatacji): … ponad 10 lat 60%.

W omawianej sprawie postanowienia OWU odnoszące się do sposobu likwidacji szkody zostały sformułowane w sposób klarowny i niebudzący wątpliwości interpretacyjnych. Postanowienia te w sposób precyzyjny odnoszą się do procesu likwidacji szkody, przedstawiając wszystkie jego możliwe warianty. W ocenie Sądu sam wybór przez powoda w umowie wariantu serwisowego ubezpieczenia nie oznaczał jeszcze, że szkoda będzie likwidowana w oparciu o metodę fakturową właściwą dla tegoż wariantu. Z samej jego nazwy wynika, że dotyczy on likwidacji szkody, która została naprawiona w serwisie. Wybierając przedmiotowy wariant na etapie zawierania umowy powód dawał wyraz temu, że w przypadku jakichkolwiek szkód będzie naprawiał pojazd w serwisie, stąd też dla takiego przypadku pozwany wymagał dokumentów potwierdzających taką naprawę. W sytuacji, w której dokumentów takich nie przedłożono, ubezpieczyciel przyjmował, że szkoda winna być likwidowana wedle wariantu kosztorysowego, które to zastrzeżenie uznać należy za dopuszczalne. Ubezpieczyciel w pkt 164 OWU pozostawił poszkodowanemu wybór. Jak wynika z jego literalnego brzmienia w ramach każdego wariantu możesz wybrać metodę: kosztorysową lub fakturową. Wyłącznie od woli ubezpieczonego zależy w jaki sposób dokonać naprawy (bądź czy w ogóle naprawiać samochód), jeśli jednak nie chce ujawnić przed zakładem ubezpieczeń sposobu naprawy, poprzez złożenie rachunków czy faktur powinien spodziewać się świadczenia ustalonego w wersji kosztorysowej, gdyż także takie świadczenie prowadzi do restytucji.

Powód traci również z pola widzenia okoliczność, że przyjęcie argumentacji, tj. że niezależnie od tego, czy pojazd zostanie naprawiony, a rachunki za naprawę przedłożone ubezpieczycielowi - przy wariancie serwisowym winien otrzymać maksymalne przewidziane odszkodowania - prowadziłoby w istocie do podważenia funkcji wariantu serwisowego i metody fakturowej wyliczenia odszkodowania. Przy dobrowolnym ubezpieczeniu autocasco, to strony w umowie określają zasady ustalenia odszkodowania w sytuacji zajścia wypadku ubezpieczeniowego. Umowa ubezpieczenia może zawierać także postanowienia określające sposób liczenia szkody, ustalania wartości uszkodzonego lub zniszczonego mienia, podstawy do przyjęcia szkody całkowitej lub częściowej. Umowa ta jest dla stron wiążąca i znajduje zastosowanie w sytuacji odpowiedzialności ubezpieczyciela. Zaznaczyć trzeba, że zasada pełnego odszkodowania realizowana jest jedynie w obowiązkowym ubezpieczeniu komunikacyjnym odpowiedzialności cywilnej. W pozostałych ubezpieczeniach kompensacja szkody jest dokonywana w granicach określonych warunkami ubezpieczeń. Fakt, iż w przypadku braku naprawy i przedstawienia rachunków ustalenie wartości odszkodowania następowało według wariantu kosztorysowego, przewidującego redukcję odszkodowania w zakresie zastosowanych części oraz sztywną stawkę robocizny nie wskazuje na niedozwolony charakter tego zapisu. Ze względu na wariantowość zawartej umowy i zachowany w pełni przez poszkodowanego wybór sposobu ustalenia odszkodowania omawianych ograniczeń przewidzianych w wariancie kosztorysowym nie można uznać za sprzecznych z dobrymi obyczajami i naruszających rażąco interes ubezpieczającego.

Podsumowując, w ocenie Sądu postanowienia zawarte pkt 164-166 OWU są jasne i precyzyjne w stopniu wystarczającym dla przeciętnego konsumenta. W realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, iż aby zastosować wariant serwisowy wybrany przez powoda przy zawarciu umowy ubezpieczenia konieczne było spełnienie niewygórowanych wymogów w postaci przedstawienia rachunków i faktur za naprawę i poddania ich następnie weryfikacji przez pozwane towarzystwo. Ubezpieczający rezygnując ze spełnienia tych wymogów wybiera niejako automatycznie wariant kosztorysowy, który wprawdzie nie zapewnia być może pełnego odszkodowania ale jest w sposób oczywisty jednoznacznie przewidzianym wyborem poszkodowanego i jednoznacznie określa stopień amortyzacji części. Amortyzacja jest obliczana gdy koszty naprawy są obliczane na podstawie wieku pojazdu czyli de facto zużycia części. Amortyzacja związana z wiekiem pojazdu stanowi w pewnym sensie ochronę także dla ubezpieczyciela. W świetle treści przepisów OWU, amortyzacja to zależność między procentem, o jaki zostanie zmniejszone należne odszkodowanie a wiekiem pojazdu, którą przedstawiała stosowna tabela, z którą zapoznał się poszkodowany w OWU. Im starszy pojazd, tym wyższy stopień potrącenia koszty zakupu części zamiennych i materiałów. Nie trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, kiedy poszkodowany w ramach dobrowolnego ubezpieczenia AC ponosi szkodę na swoim przykładowo 20-letnim pojeździe, przez co wypłacenie odszkodowania będącego równowartością dla części nowych doprowadza nie tylko do kompensacji szkody, ale i wzrostu wartości samego pojazdu, albo w przypadku braku naprawy wzbogacenia po stronie poszkodowanego, co po raz kolejny sprowadza się do podważenia funkcji wariantu serwisowego i metody fakturowej.

Stawka za roboczogodzinę w wysokości 68 zł brutto wynikała z OWU wprost. Stawka ta niewątpliwie dotyczy głównego świadczenia w zakresie umowy autocasco, a zatem zapis pkt 166.2. OWU nie stanowi klauzuli abuzywnej. Poszkodowany w dacie podpisywania polisy miał świadomość stawek stosowanych przez pozwane towarzystwo. Jak wyżej zaznaczono nie ulega wątpliwości, iż strony dobrowolnego ubezpieczenia majątkowego mogą ustalić umownie sposób kalkulacji świadczenia odszkodowawczego, które – zgodnie z takimi ustaleniami – może nie pokrywać całości uszczerbku majątkowego ubezpieczonego. Uzgodnienie stawki za roboczogodzinę także w takim razie jest poddane woli stron.

Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że postanowienia, które zakwestionował powód godzą w równowagę kontraktową stron i wprowadzają nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków wynikających z umowy na niekorzyść ubezpieczonego, rażąco naruszając jego interesy jako konsumenta.

Sąd zatem uwzględniając opinię biegłego sądowego i uznając, że w OWU strony pozwanej nie występują klauzule abuzywne uznał, że koszt naprawy pojazdu z uwzględnieniem OWU polisy AC i zawartej w nich stawki 68 zł brutto – 55,29 zł netto za roboczogodzinę, wynosi 9065,86 zł brutto. Skoro w toku postępowania likwidacyjnego wypłacono dotychczas poszkodowanemu 7220,24 zł, należna z tytułu odszkodowania dopłata wynosi zasądzone 1845,62 zł. Dlatego też Sąd zasądził 500 zł odszkodowania – zgodnie z pierwotnym żądaniem pozwu z odsetkami od 9 czerwca 2023 r. i dalsze 1345,62 zł, w związku z rozszerzeniem powództwa z odsetkami od daty jego doręczenia przeciwnikowi 13 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty.

Datę zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie zgodnie z żądaniem wyrażonym w pozwie i rozszerzeniu żądania uzasadnia art. 481 § 1 k.c. - jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Ponadto, Sąd uznał za niezasadne domaganie się przez powoda zasądzenia od strony pozwanej 590 zł, stanowiących koszt poniesiony za sporządzenie prywatnej opinii dotyczącej wysokości szkody. Co do zasady, poddanie pojazdu wycenie przeprowadzonej przez eksperta, innego niż powołany przez ubezpieczyciela, aby w ten sposób potwierdzić albo rozwiać wątpliwości i przygotować się do ewentualnego postępowania sądowego jest zasadne, szczególnie w przypadku osoby fizycznej, która nie trudni się z reguły wyceną takich szkód. Opinia prywatna, sporządzona została przez niezależnego rzeczoznawcę 5 czerwca 2023 roku, natomiast faktura za tę opinię, wystawiona została 26 czerwca 2023 roku, a więc już po zawarciu umowy przelewu wierzytelności. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 września 2019 roku w sprawie o sygn. akt: III CZP 99/18, zgodnie z którym poszkodowanemu oraz cesjonariuszowi roszczeń odszkodowawczych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej zwrot kosztów tzw. prywatnej opinii (ekspertyzy) rzeczoznawcy, jeżeli jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że jeżeli sporządzenie ekspertyzy zostało zlecone przez poszkodowanego, który pokrył związane z tym koszty przed dokonaniem cesji, żądanie zwrotu tych kosztów zostaje przeniesione na cesjonariusza jako integralna część roszczenia o naprawienie szkody. W takiej sytuacji nabywca wierzytelności (roszczenia) poszkodowanego wobec ubezpieczyciela z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wstępuje w pozycję prawną cedenta (poszkodowanego), Jednakże dalej: w razie zlecenia ekspertyzy przez cesjonariusza wierzytelności odszkodowawczej okoliczności miarodajne do ustalenia istnienia związku przyczynowego odnoszą się do cesjonariusza. Roszczenie o zwrot kosztów ekspertyzy stanowi własne roszczenie, które ma oparcie w nabytym roszczeniu i w jego dynamice. Podobnie jak w odniesieniu do poszkodowanego, który zlecił opinię, wymagane jest uwzględnienie z punktu widzenia konieczności i racjonalności poniesionych wydatków, a w szczególności to, czy cesjonariusz prowadzi działalność gospodarczą obejmującą nabywanie i dochodzenie roszczeń odszkodowawczych. Zwrot kosztów będzie uzasadniony wówczas, gdy opinia służy bezpośrednio dochodzeniu roszczenia o odszkodowanie wcześniej przez poszkodowanego, a następnie przez cesjonariusza, nie jest zaś powiązana wyłącznie z umową cesji, np. w celu oceny ryzyka, jakie wiąże się z nabywaną wierzytelnością (…) nie mogą wejść w zakres odszkodowania ubezpieczeniowego wydatki na ekspertyzy zlecone przez cesjonariusza osobie trzeciej, które służą ocenie opłacalności cesji, nawet gdyby były poniesione już po nabyciu wierzytelności od poszkodowanego. Dalej, wskazać należy, że o ile z treści zawartej umowy przelewu wierzytelności wynika, że objęto nią odszkodowanie z tytułu istniejącego w majątku poszkodowanego uszczerbku poniesionego na skutek szkody z 30 kwietnia 2023 roku, to jednak nie wskazano, aby wynikała z niej wierzytelność przyszła w postaci kosztu sporządzenia prywatnej ekspertyzy. Koszt opinii prywatnego rzeczoznawcy, został poniesiony przez powoda już po zawarciu umowy cesji z poszkodowanym, a w związku z tym nie wchodził w zakres szkody poniesionej przez poszkodowanego. Dodatkowo też, nieracjonalne jawi się dochodzenie pomimo zlecenia prywatnej opinii jedynie części odszkodowania, tym bardziej w świetle okoliczności wnioskowania już w samym pozwie o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego. Nadto, należy zauważyć, że powód pozwie przyznał, że zlecił wykonanie wyceny, skoro zaś wycena datowana jest na 5 czerwca 2023 r., to oznacza, ze zlecenie nastąpiło jeszcze przed nabyciem wierzytelności przez powoda.

Koszty procesu zostały zasądzone na podstawie art. 100 k.p.c., z którego to wynika zasada stosunkowego rozdzielenie kosztów wskutek częściowego uwzględnienia żądań. W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Na koszty procesu poniesione przez powoda w łącznej wysokości 2017 zł złożyło się: 400 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, ustalonych zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.), a także 700 zł zaliczki na poczet kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego. Na koszty procesu poniesione po stronie pozwanej w łącznej wysokości 1617 zł złożyły się tożsame składowe, poza opłatą sądową. Sąd Rejonowy w Nysie – Skarb Państwa tymczasowo wyłożył na wynagrodzenie biegłego 1099,34 zł. Tym samym łączne koszty postępowania wyniosły 4733,34 zł. Powód wygrał proces w 54 %, co oznacza, ze powinien ponieść 46 % kosztów czyli 2177,34 zł. Pozwany z kolei jako strona przegrywająca powinien ponieść 54 % kosztów, czyli 2556 zł. Do rozliczenie pozostały wydatki uiszczone tymczasowo przez Skarb Państwa w łącznej kwocie 1099,34 zł. Uwzględniając wymagany udział stron w łącznych kosztach postępowania, Sąd w pkt III i IV wyroku nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa od powoda 160,34 zł, a od pozwanego 939 zł. Tym samym strony poniosą koszty w wymaganym proporcjonalnym udziale stosownie do wyników postępowania, a jednocześnie między sobą nie będą zobowiązane do zwrotu kosztów.

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.