I C 520/24 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Nysie z 2025-02-19

Sygn. akt: I C 520/24 upr

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

19 lutego 2025 r.

Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:

sędzia Elżbieta Korzydło - Widocka

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Łukasz Janowski

po rozpoznaniu 19 lutego 2025 r. na rozprawie

sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W.

przeciwko M. K.

o roszczenie z weksla

I.  utrzymuje w całości nakaz zapłaty z dnia 27 maja 2024 r. wydany przez referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w Nysie w sprawie o sygn. akt I Nc 165/24,

II.  zasądza od pozwanego M. K. na rzecz strony powodowej (...) S.A. z siedzibą w W. 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

UZASADNIENIE

Pozwem z 31 stycznia 2024 r. strona powodowa (...) S.A. z siedzibą w W. reprezentowana przez radcę prawnego domagała się wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i orzeczenie nim, że pozwany M. K. winien zapłacić powodowi kwotę 5.995,20 zł, z umownymi odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 3 listopada 2023 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu wg norm przepisanych. W przypadku wniesienia zarzutów wniesiono o utrzymanie w mocy wydanego nakazu zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego dalszych kosztów postępowania. Jako dzień wymagalności roszczenia podano 2 listopada 2023 r.

W uzasadnieniu pozwu strona powodowa wskazała, że roszczenie dochodzone pozwem powstało w związku z umową zawartą z konsumentem, a przez podpisanie weksla dnia 31maja 2021 r. pozwany zobowiązał się do zapłaty w dniu 2 listopada 2023 r. kwoty wskazanej na wekslu w wysokości 5.995,20 zł. Powódka wskazała, że dlatego 2 października 2023 r. wezwała pozwanego do wykupu weksla. Po wypowiedzeniu umowy pożyczki pozwany nie dokonał żadnej wpłaty.

Wyjaśniono, że weksel został wystawiony przez pozwanego na zabezpieczenie zwrotu całego zadłużenia z tytułu pożyczki udzielonej przez (...) S.A. z siedzibą w B. na podstawie Umowy pożyczki gotówkowej nr (...) z dnia 31 maja 2021 r. Wyszczególniono, że na dochodzoną pozwem należność składa się: suma pozostałych do zapłaty rat pożyczki oraz należne maksymalne odsetki za opóźnienie liczone zgodnie z art. 481§2 1 k.c. za każdy dzień opóźnienia w płatności każdej z rat. Zaznaczono, że pozwany podpisał własnoręcznie kalendarz spłat, znał wysokość zobowiązania i wysokość spłaty, podpisał też deklarację wekslową, która określa granice wypełnienia weksla. Powódka wskazała, że po zawarciu umowy pożyczki wypłaciła kwotę pożyczki zgodnie z umową, następnie wezwała pozwanego do zapłaty z uwagi na nierealizowanie postanowień umowy, a po bezskutecznym upływie terminu wypowiedziała umowę i wypełniła weksel zgodnie z warunkami w deklaracji wekslowej.

W piśmie z 9 kwietnia 2024 r. strona powodowa sprecyzowała żądanie pozwu wnosząc o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i orzeczenie nim, że pozwany winien zapłacić powodowi kwotę 5.935 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 listopada 2023 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 60,20 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, wg norm przepisanych.

W dniu 27 maja 2024 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Nysie w sprawie o sygn. akt: I Nc 165/24 wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla uwzględniając całość dochodzonego roszczenia.

Pismem z 10 czerwca 2024 r., stanowiącym zarzuty od nakazu zapłaty pozwany M. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego zaskarżając wydany w sprawie nakaz zapłaty w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu wedle norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pisma procesowego podniesiono szereg zarzutów, w tym: nieważności umowy, bezskuteczności umowy, sprzeczności umowy z prawem i zasadami współżycia społecznego, bezzasadności roszczenia, bezzasadności odsetek umownych maksymalnych, brak zastrzeżenia w wekslu i deklaracji odsetek umownych od sumy wekslowej. Podniesiono nadto zarzut, iż powód naliczył oprocentowanie za cały okres obowiązywania umowy kredytowej od pożyczki, w tym od kapitału i kosztów. Zdaniem pozwanego od prowizji i innych kosztów pożyczki kredytodawca przy kredycie konsumenckim nie może naliczać odsetek, nawet jeśli je kredytuje. Podniesiono zarzut podania nieprawidłowego określenia stawki (...) w umowie kredytowej, co ma naruszać art. 5 pkt 12 i art. 30 u st. 1 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim. Zakwestionowano wysokość naliczonych odsetek umownych oraz nieudowodnienie ich wysokości. Zarzucono abuzywność postanowień dot. głównych świadczeń umowy, które nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny przy oznaczaniu wysokości odsetek. Zdaniem pozwanego umowa jest niezgodna z art. 30 ust. 1 pkt 6, 7 i 10 ustawy o kredycie konsumenckim, wymagającym prawidłowego wyliczenia odsetek i (...). Powołano się na złożone powódce 10 czerwca 2024 r. oświadczenie o kredycie darmowym. Niezależnie pozwany zakwestionował skuteczność i ważność postanowień umowy pożyczki, z których wynikają opłaty – prowizja i opłata przygotowawcza. Zarzucono abuzywność tych postanowień. Zarzucono niewykazanie adekwatności i ekonomicznego uzasadnienia pobrania prowizji i opłaty przygotowawczej w danej wysokości. Podniesiono, że postanowienia dot. opłat godzą w art. 58 § 2 k.c. oraz art. 385 1 k.c. i art. 385 2 k.c. Zarzucono bezzasadność wypowiedzenia, niezachowanie procedury wypowiedzenia, brak zaległości na datę wezwania, wypełnienie weksla niezgodnie z deklaracją wekslową, nieskuteczność wypowiedzenia. Pozwany podniósł nawet, iż na datę wezwania istniała nadpłata.

W replice na zarzuty z 11 września 2024 r. strona powodowa odniosła się do podniesionych zarzutów pozwanego, zakwestionowała je oraz podtrzymała żądanie. Nadto wskazała, że kwota 5.935 zł to niespłacone raty pożyczki, zaś 60,20 zł to odsetki za opóźnienie zgodnie z pkt 4.1 umowy.

Na dalszym etapie postępowania strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 31 maja 2021 r. w N. pomiędzy (...) S.A. z siedzibą w B. jako Pożyczkodawcą a M. K. jako Pożyczkobiorcą zawarta została umowa pożyczki nr (...). Całkowita kwota pożyczki określona w umowie wynosiła 8.000 zł, całkowita kwota do zapłaty 17.820 zł, miesięczna rata 495 zł, liczba rat 36. Umowa została zawarta na okres 36 miesięcy, a płatność ustalona na 36 równych miesięcznych rat po 495 zł obejmujących spłatę pożyczki oraz odsetek umownych. Pierwsza rata płatna 10 lipca 2021 r., ostatnia 10 czerwca 2024 r. Pożyczkodawca na wniosek Pożyczkobiorcy udzielił pożyczkę gotówkową w kwocie 16.000 zł, na którą składają się: (a) Całkowita Kwota P., czyli suma wszystkich środków pieniężnych, nieobejmujących kredytowanych kosztów pożyczki, które Pożyczkodawca udostępnia Pożyczkobiorcy na podstawie Umowy wynosząca 8.000 zł; (b) Kredytowane Koszty P., czyli kwota pieniężna wynosząca 8.000 zł, która zostanie przeznaczona na zapłatę kosztów należnych w dniu zawarcia Umowy, stanowiących sumę kosztów, o których mowa w pkt 1.4 Umowy. W pkt 1.2 przewidziano, że pożyczka jest oprocentowana wg stałej stopy oprocentowania w wysokości 7,11% w skali roku ( (...)). W pkt 1.3 pożyczki wskazano sposób udostepnienia pożyczki pożyczkobiorcy: a) Całkowita Kwota P. zostanie przez Pożyczkodawcę udostępniona na rachunek bankowy wskazany przez Pożyczkobiorcę; (…) c) Kwota Kredytowanych Kosztów P. wynosząca 8.000 zł zostanie potrącona z P. tytułem pokrycia kosztów, o których mowa w pkt 1.4 Umowy, w momencie wypłaty środków pieniężnych na rachunek Pożyczkobiorcy. W pkt 1.4 uzgodniono, że w związku z udzieleniem pożyczki pożyczkobiorca zobowiązał się ponieść następujące koszty: 528 zł opłaty przygotowawczej, w tym określone 8,10 zł przypadające na okres ustalony Ustawą C.-19; wynagrodzenie prowizyjne ( (...)) w wysokości 7.472 zł, w tym 114,63 zł przypadające na okres ustalony Ustawą C.-19. W pkt 1.5 umowy Pożyczkodawca wskazał, że: (a) całkowity koszt P., czyli wszelkie koszty, które Pożyczkobiorca jest zobowiązany ponieść w związku z Umową, obliczony zgodnie z u.k.k. ( (...)) wynosi 9.820 zł; (b) rzeczywista roczna stopa oprocentowania ( (...)) wynosi 83,37%; (c) całkowita kwota do zapłat przez Pożyczkobiorcę, tj. suma Całkowitego Kosztu P. i Całkowitej Kwoty P. („Całkowita Kwota do Zapłaty”) wynosi 17.820 zł.

W pkt 2.1 przewidziano, że Pożyczkobiorca zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Pożyczkodawcy Całkowitej Kwoty do Zapłaty w formie 36 równych miesięcznych rat, obejmujących spłatę P. oraz Odsetek Umownych ( (...)) w wysokości 495 zł i w terminach wskazanych w Harmonogramie Spłat stanowiącym Załącznik nr 1 do Umowy ( (...)) na wskazany rachunek bankowy Pożyczkodawcy.

W pkt 2.5 Umowy przewidziano, że wierzytelności Pożyczkodawcy z tytułu Umowy pokrywane są w ramach danej Raty, rozpoczynając od Rat zaległych najwcześniej a w ramach Raty bieżącej w kolejności (a) kwota z tytułu P., następnie (b) Odsetki Umowne. W pkt 3.1 (a) strony przewidziały prawne zabezpieczenie spłaty kwot należnych Pożyczkodawcy z tytułu Umowy w formie weksla własnego in blanco, nie na zlecenie (stanowiącego Załącznik nr 2 do Umowy) wraz z deklaracją wekslową (stanowiącą Załącznik nr 3 do Umowy) („Deklaracja wekslowa”). W pkt 3.2 Pożyczkobiorca zobowiązał się wystawić i przekazać Pożyczkodawcy najpóźniej przy podpisaniu Umowy jeden weksel własny in blanco nie na zlecenie, który Pożyczkodawca jest zobowiązany zwrócić Pożyczkobiorcy niezwłocznie po spłaceniu przez Pożyczkobiorcę wszelkich zobowiązań wynikających z Umowy. Obowiązek zwrotu nie dotyczy przypadku, w którym weksel in blanco został złożony w sądzie. Przewidziano, że Pożyczkodawca będzie uprawniony do wypełnienia weksla in blanco w sytuacji i na zasadach określonych w Deklaracji Wekslowej. W pkt 3.5 strony ustaliły, że Pożyczkodawca będzie uprawniony do zaspokojenia przysługujących mu wobec Pożyczkobiorcy roszczeń z tytułu Umowy w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania przez Pożyczkobiorcę jego zobowiązań wobec Pożyczkodawcy wynikających z Umowy, w tym przypadku opóźnienia w spłacie P. lub innych świadczeń, w tym odsetek i opłat, płatnych przez Pożyczkobiorcę na podstawie Umowy. W przypadku nieterminowych spłat poszczególnych Rat lub ich części lub innej kwoty związanej w Umową w pkt 4.1 umowy zastrzeżono naliczanie odsetek za opóźnienie za każdy dzień opóźnienia w wysokości rocznej stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego równej stopie odsetek maksymalnych za opóźnienie, o których mowa w art. 481 § 2 1 k.c. („Odsetki za Opóźnienie”). W pkt 8.1 umowy zawarto uprawnienie do wypowiedzenia Umowy przez Pożyczkodawcę w przypadku gdy opóźnienie w płatności kwoty równej jednej racie przekroczy 30 dni, po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Ustalono 30 dniowy okres wypowiedzenia. Dalej przewidziano, że wypowiedzenie umowy jest równoznaczne z postawieniem w stan natychmiastowej wymagalności należnej Pożyczkodawcy Całkowitej Kwoty do Zapłaty. W pkt 8.2 ustalono, że Pożyczkodawca ma prawo wypełnić weksel in blanco, o którym mowa w pkt 3.1 (a), na zasadach określonych w Deklaracji Wekslowej w przypadku, gdy opóźnienie w płatności kwoty równej jednej Racie przekroczy 30 dni po uprzednim wezwaniu Pożyczkobiorcy do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.

Dowody: bezsporne, Umowa pożyczki gotówkowej nr (...) z 31.05.2021 r. z załącznikiem nr 1 Harmonogramem spłat k. 4-7,

Deklaracja wekslowa wystawcy weksla została sporządzona celem zabezpieczenia zwrotu całego zadłużenia z tytułu udzielonej przez (...) S.A. z siedzibą w B. na podstawie Umowy pożyczki gotówkowej nr (...) z 31 maja 2021 r., na które składa się całkowita kwota do zapłaty 17.820 zł oraz należne maksymalne odsetki za opóźnienie liczone zgodnie z art. 481 §2 1 k.c. za każdy dzień opóźnienia w płatności każdej z rat. W deklaracji wekslowej wystawcy weksla 31 maja 2021 r. upoważniono Pożyczkodawcę do wypełnienia weksla na sumę odpowiadającą zadłużeniu Pożyczkobiorcy wobec Pożyczkodawcy wynikającego z Umowy pożyczki nr (...) z 31 maja 2021 r. Warunkiem uzupełnienia weksla było m. in. opóźnienie w płatności kwoty równej wartości jednej pełnej raty przekraczające 30 dni, po uprzednim wezwaniu do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.

Dowody: deklaracja wekslowa wystawcy weksla z 31.05.2021 r. k. 11

Całkowita Kwota P. 8.000 zł została w dniu 1 czerwca 2021 r. wypłacona pozwanemu M. K. na wskazany przez niego rachunek bankowy tytułem: „ (...) wypłata umowy NA (...) SA”.

Dowody: potwierdzenie przelewu z 1.06.2021 r. k. 8, 17

Pozwany tytułem spłaty zaciągniętej pożyczki wpłacił łącznie 11.885 zł, w okresie od 8 lipca 2021 r. do 14 czerwca 2023 r., po czym całkowicie zaprzestał spłaty reszty zobowiązania. W związku z nieterminową spłatą Rat pożyczkodawca naliczył odsetki umowne za opóźnienie, które skapitalizowane za okres od 11 sierpnia 2021 r. do 2 października 2023 r. (za poszczególne Raty wymagalne między 10 sierpnia 2021 r., a 10 września 2023 r.) wyniosły 60,20 zł.

Dowody: Umowa pożyczki gotówkowej nr (...) z 31.05.2021 r. z załącznikiem nr 1 Harmonogramem spłat k. 4-7, wykaz operacji finansowych na koncie rozliczeniowym pozwanego k. 68, zestawienie wyliczonych odsetek dziennych do umowy (...) k. 69,

Wobec nieterminowej spłaty pożyczki nr (...) przez pozwanego i zaległości ponad 30 dni przewyższającej wartość pełnej raty, pismem z 10 sierpnia 2023 r. wezwano pozwanego do dobrowolnej zapłaty zaległych 2 rat pożyczki, wymagalnych w dniach 10 lipca 2023 r. i 10 sierpnia 2023 r. w łącznej wysokości 985 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem wypowiedzenia umowy pożyczki nr (...). Wezwanie nadano 11 sierpnia 2023 r. przesyłką poleconą na adres pozwanego widniejący w przedmiotowej Umowie pożyczki. Pozwany miał możliwość zapoznać się z wezwaniem.

Wobec braku reakcji pozwanego, pismem z 2 października 2023 r. Pożyczkodawca wypowiedział pozwanemu umowę pożyczki nr (...) zawartej 31 maja 2021 r. z zachowaniem okresu 30 dni wraz z wezwaniem do wykupu weksla w ciągu 30 dni pod rygorem naliczania odsetek umownych, których będzie dochodzić przed sądem. Poinformowano pozwanego o wypełnieniu wystawionego weksla in blanco. Zadłużenie określone w wezwaniu wynosiło 5.995,20 zł, w tym kwota niespłaconej pożyczki 5.935 zł i umowne odsetki z tytułu braku spłaty rat w terminie za każdy dzień zwłoki 60,20 zł. Przesyłkę poleconą w dniu 3 października 2023 r. nadano na adres pozwanego w umowie pożyczki i wcześniejszym wezwaniu do zapłaty. Przesyłka po jednokrotnym awizowaniu została odebrana w urzędzie pocztowym nr 1 w N. 6 października 2023 r. Okres wypowiedzenia umowy pożyczki upłynął w dniu 6 listopada 2023 r. W tym dniu roszczenie stało się wymagalne.

Dowody: ostateczne wezwanie do zapłaty z 10.08.2023 r. z potwierdzeniem nadania z systemu Poczty Polskiej k. 9, 15, wypowiedzenie umowy pożyczki (...) z wezwaniem do wykupu weksla z 2.10.2023 r. wraz z potwierdzeniem nadania/doręczenia z systemu Poczty Polskiej k. 12, 16, 26, wykaz operacji finansowych na koncie rozliczeniowym pozwanego k. 68, zestawienie wyliczonych odsetek dziennych do umowy (...) k. 69,

Strona powodowa wypełniła sola weksel in blanco podpisany przez pozwanego M. K. dnia 31 maja 2021 r. wpisując kwotę 5.995,20 zł z terminem płatności 2 listopada 2023 r. Przedmiotową sumę pozwany zobowiązał się uiścić na rzecz (...) S.A. z siedzibą w B., jako miejsce płatności wskazując B..

Dowód: weksel k. 10

W piśmie z 10 czerwca 2024 r. M. K., w którego imieniu działali pełnomocnicy radca prawny D. K. i radca prawny R. D. za pośrednictwem wiadomości email przesłanej tego samego dnia (na adres sekcja.sadowa@proficredit.pl) złożył skierowane do (...) S.A. z siedzibą w B. oświadczenie o kredycie darmowym dot. umowy pożyczki nr (...). Powołano się na art. 45 ust. 1, art. 54 ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim oraz błędne naliczenie oprocentowania od udzielonej pożyczki za cały okres obowiązywania umowy pożyczki również od kredytowanych kosztów, błędnie zdefiniowane (...) w umowie oraz nieprawidłowe wyliczenie odsetek umownych. Podniesiono zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 6, 7 i 10 ustawy o kredycie konsumenckim.

Dowody: oświadczenie o kredycie darmowym z 10.06.2024 r. k. 42, pełnomocnictwo z 5.07.2023 r. k. 42, potwierdzenie przesłania email z 10.06.2024 r. k. 43

W latach 2021 – 2024 na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przed sądami powszechnymi toczyły się postępowania sądowe o zapłatę z powództwa (...) S.A. z siedzibą w B., które bywały oddalane.

Dowody: wydruki orzeczeń sądowych z okresu 2021-2024 r. k. 44-53

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Do ustalenia stanu faktycznego w niniejszym postępowaniu posłużyły dowody z dokumentów wymienionych dokładnie powyżej pod poszczególnymi elementami stanu faktycznego, których wiarygodność nie została skutecznie zakwestionowana, a które nie wzbudziły wątpliwości Sądu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Sądu, był wystarczający dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd przeprowadził wszystkie zawnioskowane dowody. Postanowieniem wydanym na rozprawie 19 lutego 2025 r. na podstawie art. 235 2 §1 pkt 2 k.p.c. Sąd pominął wniosek o zobowiązanie powoda do przedłożenia dokumentu zakładki P. i karty klienta albowiem powód złożył już dokumenty rozliczeniowe. Na podstawie art. 235 2 §1 pkt 4 k.p.c. pominięto dowód z przesłuchania pozwanego z uwagi na nieusprawiedliwioną nieobecność na rozprawie. Zgodnie z tymi przepisami Sąd może w szczególności pominąć dowód mający wykazać fakt bezsporny, nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy lub udowodniony zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy (pkt 2) oraz niemożliwy do przeprowadzenia (pkt 4). Sąd pominął dowód z przesłuchania pozwanego wobec jego nieusprawiedliwionego niestawiennictwa. Pozwany odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy z odpowiednim wyprzedzeniem, mimo to nie stawił się na termin rozprawy, ani nie usprawiedliwił swojej nieobecności. Wobec powyższego zaistniała obiektywna niemożność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pozwanego.

Dla sprawy nie miały żadnego znaczenia, dlatego Sąd nie oparł się na przedłożonych przez pełnomocnika pozwanego wydrukach orzeczeń w innych sprawach strony powodowej. Podobieństwo występujących stanów i okoliczności nie zostało w żaden sposób wykazane. Brak udowodnienia tożsamości stron, podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia. Przedłożono bowiem wydruki sentencji wyroku anonimizując stronę pozwaną. Niezależnie od powyższego, nie zmienia to faktu, iż przytoczone orzeczenia nie mają mocy wiążącej w niniejszej sprawie i nie stanowią prejudykatu. Trzeba zaznaczyć, iż polski system prawny zaliczany do systemu kontynentalnego ( civil-law) nie jest oparty na prawie precedensowym będącym jednym z podstaw sytemu anglosaskiego ( common law). Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak stanowi zaś art. 366 k.p.c. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Skoro pozwany powoływał się na orzeczenia wydane w innych sprawach przy czym nie wiadomo między jakimi stronami i innym przedmiotem rozstrzygnięcia względnie dostatecznie niewykazanym przedmiotem, nie ma to żadnego przełożenia na niniejszą sprawę.

Przedłożone dowody dokumentarne pozwoliły Sądowi dokonać rekonstrukcji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Ustalając stan faktyczny Sąd miał na względzie regulację przepisu art. 6 k.c., zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (ciężar dowodu). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.).

Sąd w całości podzielił twierdzenia strony powodowej, w tym zawarte w piśmie stanowiącym replikę co do twierdzeń i zarzutów pełnomocnika pozwanego sformułowanych w uzasadnieniu zarzutów od nakazu zapłaty.

Przystępując do rozważań podkreślić należy, iż postępowanie to miało charakter procesu wekslowego, do którego w zakresie skutków materialnoprawnych mają zastosowanie szczególne rygory ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku – Prawo wekslowe (Dz.U. 2022, poz. 282 t.j.). Szczególny charakter zobowiązania wekslowego przejawia się w tym, iż ma ono charakter samodzielny i abstrakcyjny, a zatem niezależny od przyczyny i podstawy prawnej, które spowodowały jego zaciągniecie. Samodzielność tego zobowiązania przejawia się w tym, iż wierzyciel może na podstawie samego weksla domagać się od dłużnika zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej. Posiadacz weksla nie musi przy tym wykazywać ani podstawy gospodarczej zobowiązania, ani tego, że w ogóle istniała.

Dochodzona pozwem należność wynikała z weksla, który został wystawiony jako weksel in blanco, zabezpieczającego wykonanie umowy pożyczki zawartej 31 maja 2021 r. Zatem do procesu prowadzonego na podstawie tak wystawionego weksla, wypełnionego później przez wierzyciela wekslowego i niepuszczonego w obieg w drodze indosu, do odpowiedzialności pozwanego i zakresu postępowania zastosowanie mieć będzie art. 10 ustawy Prawo wekslowe, zgodnie z którym jeżeli weksel niezupełny w chwili wystawienia, uzupełniony został niezgodnie z zawartym porozumieniem, nie można wobec posiadacza zasłaniać się zarzutem, że nie zastosowano się do tego porozumienia, chyba że posiadacz nabył weksel w złej wierze albo przy nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa.Przepis ten oczywiście odnosi się wprost do weksli trasowanych, jednakże z mocy art. 103 prawa wekslowego ma on również zastosowanie do weksli własnych, a taki właśnie jest podstawą dochodzonego przez powódkę roszczenia. Uzupełnienie weksla winno odbyć się z zachowaniem reguł wynikających z prawa wekslowego, a dokładnie art. 101 i art. 102 tejże ustawy. W przedmiotowej sprawie nie było podstaw, aby kwestionować formalną poprawność wypełnienia weksla in blanco.

W niniejszej sprawie podkreślić należy, iż odpowiedzialność pozwanego względem strony powodowej wynika z art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. 2024, poz. 1497 t.j.) (dalej: u.k.k.), w której przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi, przy czym za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki, w zw. z art. 720 k.c., z którego wynika obowiązek zwrotu przez pożyczkobiorcę otrzymanych sum.

Roszczenie dochodzone niniejszym powództwem oparte zostało o weksel własny – sola weksel, wystawiony przez pozwanego i wręczony powódce. Weksel w chwili wystawienia był niezupełny (in blanco), nie zawierał wszystkich elementów wymagalnych dla jego ważności. Posiadał podpis wystawcy i stanowił zabezpieczenie ewentualnych roszczeń powoda, wynikających z łączącej strony procesu umowy pożyczki nr (...) zawartej dnia 31 maja 2021 roku. Weksel własny in blanco to dokument zawierający co najmniej podpis wystawcy złożony w zamiarze zaciągnięcia zobowiązania wekslowego. Jednocześnie z chwilą jego wystawienia i wręczenia wierzycielowi następuje zawarcie porozumienia między wystawcą weksla a osobą, której ten weksel został wręczony, określające sposób jego uzupełnienia. Porozumienie to zwane jest deklaracją wekslową. Zobowiązanie z weksla in blanco jest zobowiązaniem warunkowym, które wywołuje skutki prawne z mocą wsteczną od daty jego wystawienia, wówczas gdy weksel zostanie poprawnie uzupełniony. W sytuacji prawidłowego wypełnienia weksla in blanco osoby podpisane na nim są traktowane jako zobowiązane wekslowo, a tym samym stają się dłużnikami wekslowymi wobec jego posiadacza. Na tej podstawie pozwany stał się dłużnikiem wekslowym strony powodowej i jako taki zobowiązany był do zapłaty sumy na jaką opiewał wystawiony weksel własny. Na podstawie art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że pozwany jako konsument 31 maja 2021 r. zawarł z (...) S.A. z siedzibą w B. (przedsiębiorca) umowę pożyczki gotówkowej nr (...), opiewającą na kwotę 8.000 zł. W ramach tego zobowiązania pożyczkobiorca winien zapłacić pożyczkodawcy kwotę 17.820 zł w 36 miesięcznych ratach po 495 zł każda, czego nie uczynił pozwany. Pozwany początkowo spłacał pożyczkę regularnie, po czym zaprzestał regulować przedmiotowe zobowiązanie. (...) S.A. z siedzibą w B. korzystając z uprawnienia wynikającego z umowy pożyczki skutecznie wypowiedziała pozwanemu zobowiązanie uprzednio wzywając do uregulowania zaległości przewyższającej wartość jednej raty, w terminie 7 dni. Fakt doręczenia wezwania do zapłaty pozwanemu, w taki sposób aby mógł się zapoznać z jego treścią został wykazany za pomocą treści pisma i wydruku dokumentu elektronicznego potwierdzenia nadania przesyłki poleconej z Poczty Polskiej. Sąd nie miał w tym zakresie żadnych wątpliwości. W przypadku wypowiedzenia umowy zostało ono doręczone pozwanemu 6 października 2023 r., co wynika wprost z potwierdzenia nadania i doręczenia Poczty Polskiej oraz wydruku śledzenia przesyłek Poczty Polskiej. Sąd miał przy tym na uwadze, że zgodnie z art. 61 § 1 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.

Pozwany nie uczynił zadość swojemu umownemu zobowiązaniu, albowiem nie zostało wykazane dowodowo, by spełnił żądanie strony powodowej i wykupił weksel, bądź by spłacił pożyczoną sumę i przez to umowa pożyczki została wobec niego skutecznie wypowiedziana, co skutkowało postawieniem w stan wymagalności całego zobowiązania. Jak wskazał w uzasadnieniu wyroku z 14 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Opolu, sygn. akt: II Ca 763/24, wypowiedzenie umowy nie powoduje samo w sobie wygaśnięcia tych obowiązków umownych, które są przewidziane po ustaniu stosunku prawnego łączącego strony, którym to obowiązkiem umownym może być także obowiązek zapłaty odsetek jak w realiach niniejszej sprawy. Zgodnie bowiem z pkt 8.1 Umowy wypowiedzenie umowy jest równoznaczne z postawieniem w stan natychmiastowej wymagalności należnej pożyczkodawcy Całkowitej Kwoty do Zapłaty.

W ocenie Sądu strona powodowa była uprawniona do uzupełnienia wystawionego przez pozwanego weksla własnego, zarówno co do miejsca płatności, daty płatności oraz kwoty powstałego zadłużenia. Natomiast pozwany z chwilą uzupełnienia i przedstawienia jego osobie weksla do zapłaty zobowiązany był do spełnienia zobowiązania wekslowego i zapłaty na rzecz strony powodowej w terminie 6 listopada 2023 r. będącym dniem po upływie okresu wypowiedzenia umowy pożyczki, wynikającej z przedstawionego weksla sumy wekslowej. Brak wypełnienia zobowiązania we wskazanym terminie powoduje, że dłużnik wekslowy popada w stan opóźnienia i od dnia następnego po wskazanym w terminie płatności jest zobowiązany do zapłaty dochodzonej należności wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wypowiedzenie umowy i wezwanie do wykupu weksla zostało pozwanemu doręczone 6 października 2023 r. Termin wykupu weksla został określony na 30 dni i upłynął bezskutecznie 5 października 2023 r. Zatem od dnia następnego, tj. 6 października 2023 r. wierzyciel wekslowy mógł żądać na podstawie art. 481 k.c. odsetek ustawowych za czas opóźnienia w wykonaniu zobowiązania wekslowego. Pozwany w toku przedmiotowego procesu nie przedstawił żadnego dowodu na to, że dochodzone pozwem roszczenie zostało zaspokojone, natomiast twierdzenia i zarzuty zgłoszone przez pełnomocnika pozwanej w zarzutach od nakazu zapłaty sąd uznał za niezasadne, bo albo chybione, albo nie zostały wykazane dowodowo. Faktycznie termin wymagalności ostatniej części roszczenia przypadł na 6 listopada 2023 r., mimo, że strona powodowa uzupełniła weksel terminem płatności na 2 listopada 2023 r. Dopiero bowiem 6 listopada 2023 r. upłynął termin wypowiedzenia umowy pożyczki, jednak wcześniejsze raty, których termin płatności przypadł na okres lipiec 2023 r. – październik 2023 r. (4 zaległe raty po 495 zł) były już wtedy wymagalne. Nie zmienia to faktu, że w piśmie procesowym z 9 kwietnia 2024 r. strona powodowa prawidłowo sprecyzowała żądanie pozwu, wskazując, iż dochodzi 5.935 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 6 listopada 2023 r. oraz 60,20 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt: I ACa 994/16, którego pogląd Sąd podziela, wypełnienie weksla oznacza, iż zobowiązanie wekslowe uzyskuje byt prawny niezależny od stosunku podstawowego; z kolei stosunek podstawowy rozstrzyga o tym, co może obejmować suma wekslowa. Nie jest wykluczone, że suma wekslowa jak w niniejszej sprawie zawiera - jako element składowy - odsetki za opóźnienie w zapłacie kwoty pieniężnej. Dopuszczalną wysokość sumy wekslowej, na jaką weksel in blanco może być uzupełniony, określa treść stosunku podstawowego. W przypadku weksli płatnych w oznaczonym dniu oprocentowanie kapitału, jeżeli zostało przez strony ustalone, musi zostać uwzględnione z góry, przy oznaczaniu sumy wekslowej, co oznacza, że wierzyciel oblicza odsetki od kapitału i dolicza je do niego, a co łącznie stanowi sumę wekslową, dokładnie w wekslu oznaczoną. Natomiast czym innym są odsetki za opóźnienie w zapłacie tak ustalonej sumy wekslowej, których wierzyciel może żądać na podstawie art. 48 pkt 2 prawa wekslowego. Nieprawdziwy przeto okazał się zarzut pozwanego, że w nakazie zapłaty nieprawidłowo orzeczono o odsetkach umownych skoro po sprecyzowaniu żądania przez stronę powodową orzeczono o odsetkach ustawowych za opóźnienie. Odnośnie zasądzenia także skapitalizowanych odsetek 60,20 zł doliczonych do sumy wekslowej przez wierzyciela, przez co nabrały one charakteru sumy wekslowej było to zgodne z treścią deklaracji wekslowej weksla, który zabezpieczał zwrot całego zadłużenia z tytułu przedmiotowej pożyczki, w tym odsetek umownych za opóźnienie od poszczególnych rat zgodnie z pkt 4.1 Umowy.

W zakresie pkt II zarzutów od nakazu zapłaty, pełnomocnik pozwanego twierdził, że oprocentowanie za cały okres obowiązywania umowy kredytowej było liczone od pożyczki chociaż składa się na nią kapitał i koszty. Odnosząc się do zarzutu pozwanego dot. naliczania odsetek od pozaodsetkowych kosztów pożyczki, w ocenie Sądu przy kredycie konsumenckim kredytodawca może naliczać odsetki od kredytowanych kosztów pożyczki, której udziela, dlatego zarzut pełnomocnika pozwanego w tym zakresie okazał się niezasadny. W przypadku kredytu konsumenckiego mamy do czynienia z przepisami UE, które należy wziąć pod uwagę. Odnośnie powyższego zagadnienia w orzecznictwie zarysował się spór sprowadzający się do tego czy w świetle celów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG z dnia 23 kwietnia 2008 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 133, str. 66) (dalej: Dyrektywa 2008/48/WE) niedopuszczalna jest praktyka zawierania w umowach kredytu konsumenckiego postanowień przewidujących obowiązek zapłaty przez konsumenta odsetek kapitałowych obliczonych nie tylko od faktycznie wypłaconej konsumentowi kwoty kredytu, ale również od pozaodsetkowych kosztów kredytu, które są kredytowane przez przedsiębiorcę (kredytodawcę). Powyższa kwestia jest m. in. przedmiotem pytania prejudycjalnego postawionego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. akt: I C 1248/23. Jak już wspomniano, na tym tle rysują się dwie przeciwstawne wykładnie przepisów prawa. W niniejszej sprawie Sąd podziela pierwszą z zaprezentowanych wykładni, odwołującą się do literalnego brzmienia art. 10 ust. 2 lit. f) w zw. z art. 3 lit. j). Dyrektywy 2008/48/WE, a także ogólnej zasady prawa cywilnego – zasady swobody kontraktowej, zgodnie z którymi przytoczone przepisy nie stoją expressis verbis na przeszkodzie takiemu ukształtowaniu stosunku umownego, by odsetki kapitałowe zostały naliczone również od pozaodsetkowych kosztów kredytu, które zostaną spłacone przez kredytobiorcę w chwili spłaty kredytu, a na etapie udzielenia kredytu są kredytowane przez kredytodawcę. Zdaniem Sądu jeżeli kredytobiorca (konsument) godzi się na takie rozwiązanie – chociażby milcząco, zawierając umowę zredagowaną przez kredytodawcę (przedsiębiorcę) – a literalne brzmienie przepisów Dyrektywy 2008/48/WE oraz polskiej ustawy o kredycie konsumenckim wprost tego nie zakazuje, to takie postanowienie umowne należy uznawać za niezabronione prawem. Sąd podziela wyrażany w literaturze przedmiotu pogląd, zgodnie z którym „brak jest podstaw do przyjęcia w przepisach u.k.k. odmiennych zasad pobierania odsetek od wykorzystanego kredytu, zależnych w szczególności od tego, czy celem kredytowania są koszty udzielanego kredytu” (J. G., M. S., Problematyka odsetek od kredytowanych kosztów bankowego kredytu konsumenckiego, Monitor Prawa Bankowego, 2022 roku, nr. 6, s. 59-74, teza 2 publ. w (...)). Słusznie zwraca się uwagę, iż wykładnia literalna stanowi zarazem podstawę upowszechnionej w Polsce praktyki niekwestionowania nakładania na konsumenta obowiązku zapłaty odsetek kapitałowych naliczonych od sumy kwoty faktycznie wypłaconej konsumentowi oraz pozaodsetkowych kosztów kredytu. Powoduje to, że „doliczanie opłat pozadosetkowych do kwoty kredytu podnosi całkowity koszt kredytu, ponieważ zwiększa wysokość płaconych odsetek” (P. N., Ochrona konsumenta przez ustawowe limitowanie opłat kredytowych, Przedsiębiorczość – (...), 2019 roku, nr 15[1], s. 236).

Zarzut dotyczący kosztów pozaodsetkowych był bezzasadny albowiem w ocenie Sądu wysokość ta jest zgodna z art. 36 a) ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim w brzmieniu na dzień zawarcia umowy. Wysokość zastosowanych w przedmiotowej umowie kosztów nie odsetkowych mieści się w granicach dopuszczalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu. Należy zaznaczyć, iż w okresie od 31 marca 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. wprowadzono szczególne uregulowania prawne w tym zakresie związane ze stanem i skutkami epidemii C.-19. Nowe limity pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego w stosunku do regulacji zawartych w art. 36a-36d u.k.k. zostały wprowadzone w art. 8d z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374) (dalej: ustawa covidowa). Zmiana została wprowadzona i weszła w życie 31 marca 2020 r. na mocy art. 1 pkt 6 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 568) (dalej: ustawa nowelizująca), który po art. 8 dodawał art. 8a-8f. Na podstawie art. 8d ustawy covidowej maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2019 r. poz. 1083) dla kredytów o okresie spłaty nie krótszym niż 30 dni obliczało się według wzoru:

(...) ≤ (K × 15%) + (K × n/R × 6%)

w którym poszczególne symbole oznaczają:

(...) maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu,

K - całkowitą kwotę kredytu,

n - okres spłaty wyrażony w dniach,

R - liczbę dni w roku.

Zarazem pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego nie mogły być wyższe od 45% całkowitej kwoty kredytu, a wynikające z umowy o kredyt konsumencki nie należały się w części przekraczającej: maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu obliczone w sposób określony w ust. 1 lub 2, lub 45% całkowitej kwoty kredytu.

Skoro umowa pożyczki została zawarta 31 maja 2021 r. to należy stosować przepisy szczególne wprowadzone ustawą covidową na zasadzie lex specialis.

Kolejno na podstawie art. 1 pkt 28 ustawa nowelizująca z 21 stycznia 2021 r. wprowadziła aktualne brzmienie art. 31 ust. 1 zc ustawy covidowej, zgodnie z którym po upływie terminu, o którym mowa w art. 36 ust. 3a, kredytodawca, o którym mowa w art. 8d-8f, może za pozostały okres obowiązywania umowy, pobierać pozaodsetkowe koszty kredytu w wysokości określonej przepisami ustawy z dnia 12 maja 2011 r. kredycie konsumenckim. Oznacza to, że wprowadzony przepis art. 8d u.k.k. jest przepisem tymczasowym, obowiązującym czasowo. W zakresie ustalenia zasad stosowania regulacji o maksymalnych pozaodsetkowych kosztach kredytu powstają pewne wątpliwości praktyczne kiedy umowy o kredyt konsumencki zawarte w okresie obowiązywania przedmiotowych przepisów ustawy covidowej, przewidują termin spłaty wykraczający poza ten okres jak w tym przypadku. Ustawodawca pozwala obliczać (...) zarówno przez zastosowanie limitu określonego w art. 8d ust. 1 ustawy covidowej jak i art. 36a u.k.k. dzieląc okres obowiązywania umowy o kredyt konsumencki na okres do upływu terminu obowiązywania art. 8d-8f ustawy covidowej oraz okres po upływie czasu obowiązywania tych przepisów (do 30 czerwca 2021 r. i od 1 lipca 2021 r.). W doktrynie w takim przypadku postuluje się osobne wyliczenie (...) do 30 czerwca 2021 r. w oparciu o art. 8d ustawy covidowej i osobno (...) dla pozostałego okresu w oparciu o dotychczasowy sposób z art. 36a u.k.k. Innymi słowy chodzi o zasadę zastosowania (...) określonych w ww. ustawach w proporcji do liczby dni, w których umowa o kredyt konsumencki obowiązuje w czasie obowiązywania art. 8d ustawy covidowej i po tym okresie (vide: Z. D., M. A., Maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu dla umów o kredyt konsumencki zawartych w okresie obowiązywania szczególnych rozwiązań z (...)19, MoP Nr (...), s. (...), L.). Reasumując, maksymalne pozasodsetkowe koszty kredytu w przedmiotowej umowie mieszczą się w limicie ustawowym.

W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z najnowszym orzecznictwem okoliczność, że pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego nie przekraczają wysokości określonej w art. 36 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim nie wyłącza oceny, czy postanowienia określające te koszty są niedozwolone (vide: uchwała Sądu Najwyższego z 27 października 2021 r., sygn. III CZP 43/20; uchwała Sądu Najwyższego z 26 października 2021 r., sygn. III CZP 42/20). Sąd zauważył jednak, iż Sąd Najwyższy w przywołanych uchwałach odnosił się do art. 36a u.k.k., a nie do art. 8d ustawy covidowej, który znacząco ogranicza limity pozaodsetkowych kosztów kredytu w stosunku do limitów z u.k.k. W uzasadnieniu uchwał odwołano się m. in. do oczywiście nieproporcjonalnego do kwoty pożyczki świadczenia prowizji. W ocenie Sądu taka jawna nieproporcjonalność w niniejszej sprawie nie zachodzi biorąc pod uwagę ryzyko gospodarcze spoczywające na pożyczkodawcy, relatywnie długi okres kredytowania (36 miesięcy), brak innego zabezpieczenia, tym samym nie są to postanowienia abuzywne.

W dalszej kolejności wskazać należy, iż umowa zawarta z pozwanym nie zawierała klauzul niedozwolonych bądź sprzecznych z zasadami współżycia społecznego. Należy zaznaczyć, iż wysokość prowizji, czy innych pozaodsetkowych kosztów nie musi być uzależniona od faktycznych wydatków pożyczkodawcy. Powód nie ma obowiązku udowadniać faktycznych wydatków i kosztów, które składają się na prowizję czy inne pozostałe opłaty. Strona pozwana została zaznajomiona z warunkami i terminami spłaty pożyczki, w tym dodatkowych kosztów, prowizji, opłat, odsetek, które zostały przedstawione na pierwszej i drugiej stronie umowy pożyczki pogrubioną czcionką i zaakceptowała te warunki. Zgodnie zaś z art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). W sytuacji, gdy przedsiębiorca stosuje się przy wysokości stosowanych opłat za udzielenie pożyczki do określonych w nich limitów, nie może być mowy o rażącym naruszeniu interesu konsumenta, a tylko rażące naruszenie tego interesu może skutkować uznaniem poszczególnych postanowień umownych za niewiążące dla konsumenta na podstawie art. 385 1 k.c. ( zob. wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z 12 marca 2020 r., III Ca 1314/19, L. ). Nie może być zatem w niniejszej sprawie mowy o jakimkolwiek rażącym wygórowaniu kosztów, czy też ich sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Na wolnym rynku istnieje wiele banków lub innych instytucji kredytowo-pożyczkowych, u których pozwany mógł zaciągnąć zobowiązanie kredytowe. Jeżeli koszt kredytu pozwanemu nie odpowiadał, należało nie zaciągać zobowiązania, ewentualnie poszukać na rynku innych korzystniejszych dla siebie ofert. Umowy konsumenckie podlegają ocenie w świetle klauzuli generalnej z art. 385 1 § 1 k.c. z wyłączeniem jedynie jednoznacznie sformułowanych postanowień określających główne świadczenia stron oraz tych postanowień, na których treść konsument miał rzeczywisty wpływ (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 r. o sygn. VI Ca 228/07). Zgodnie przy tym z treścią art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie mogą zatem zostać uznane za niedozwolone postanowienia umowne jedynie po łącznym spełnieniu przesłanek wskazanych w powołanym powyżej przepisie, przy czym obie wskazane w art. 385 1 § 1 k.c. formuły prawne służą ocenie tego, czy klauzule umowne przekraczają zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej twórcy wzorca w zakresie kształtowania praw i obowiązków konsumenta (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2005 r. o sygn. I CK 832/04). Należy się też zgodzić, iż na gruncie art. 385 1 § 1 k.c. „rażące naruszenie interesów konsumenta” oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast „działanie wbrew dobrym obyczajom” w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku. Żadne z powyższych przesłanek nie zostały w ocenie Sądu spełnione w niniejszej sprawie, w tym w zakresie postanowień dotyczących opłat zastrzeżonych w umowie. Wszystkie opłaty, w tym Opłata Przygotowawcza czy Prowizja były w umowie wyszczególnione i łatwo dostrzegalne. Zostały ujęte w treści umowy w sposób transparentny, zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, nie były ukryte i nie wprowadzały w błąd. Brak tu naruszenia dobrych obyczajów, zasad współżycia społecznego, czy interesów konsumenta. Nadto zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W przedmiotowej umowie pożyczki zawartej pomiędzy stronami świadczeniem głównym powódki było udostępnienie pożyczkobiorcy oznaczonej kwoty pieniężnej, natomiast świadczeniem głównym pozwanego był z kolei zwrot otrzymanych środków pieniężnych wraz z odsetkami. Postanowienia dotyczące opłat zawarte w umowie nie kształtowały praw i obowiązków pozwanego w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, nie naruszały jego interesów, tym bardziej rażąco, nadto zostały sformułowane w sposób jednoznaczny i nie wprowadzający w błąd.

Odnośnie do pkt V i zarzutu uzupełnienia weksla niezgodnie z deklaracją wekslową, to w tym zakresie pozwany również nie przedstawił dowodów na potwierdzenie postawionego zarzutu. Zgodnie z deklaracją wekslową, która została podpisana przez obie strony procesu, podstawą do tego, by strona powodowa mogła wypełnić weksel było m. in. gdy opóźnienie w płatności kwoty równej wartości jednej pełnej raty przekroczy 30 dni, po uprzednim wezwaniu pozwanego do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. W ocenie Sądu te warunki zostały wypełnione. Skoro zaistniały, były zatem podstawy do wypełnienia weksla przez stronę powodową. Wykaz operacji finansowych na koncie rozliczeniowym pozwanego wraz z wezwaniem do zapłaty z 10 sierpnia 2023 r. nadanym listem poleconym 11 sierpnia 2023 r. wskazuje, że nie tylko jedna rata, a nawet dwie raty były już zaległe, przy czym pierwsza, której wymagalność miała miejsce 10 lipca 2023 r., to już na dzień 10 sierpnia 2023r. okres płatności przedmiotowej raty przekroczył 30 dni. Natomiast do momentu wypowiedzenia umowy pożyczki i wezwania do wykupienia weksla termin płatności dwóch pełnych rat pożyczki był już przekroczony ponad 30 dni. W świetle powyższego wbrew twierdzeniom pełnomocnika pozwanego strona powodowa miała przesłanki, by na podstawie deklaracji wekslowej wypełnić posiadany weksel. Nastąpiło to zgodnie z deklaracją wekslową.

Odnośnie do zarzutu i sankcji kredytu darmowego, w ocenie Sądu również był to zarzut niezasadny. Treść umowy pożyczki zawartej między stronami spełnia bowiem wszystkie wymagane przez prawo obowiązki informacyjne, w tym wymagane przez art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim. Należy zwrócić uwagę, iż art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim uzależnia skorzystanie z sankcji kredytu darmowego od m. in. złożenia kredytodawcy (pożyczkodawcy) pisemnego oświadczenia oraz od naruszenia przez kredytodawcę np. art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17 ww. ustawy. Przepis art. 30 ww. ustawy przewiduje zaś jakie informacje powinna określać umowa o kredyt konsumencki. W ocenie Sądu wszystkie wymagane w tym przepisie informacje zostały określone w umowie pożyczki, więc nie doszło do jego naruszenia. Niezależnie od powyższego art. 45 ust. 5 ww. ustawy przewiduje, że uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Do wykonania umowy doszło zaś w momencie wypłaty pozwanemu środków z zaciągniętej pożyczki, czyli 1 czerwca 2021 r. Oznacza to, iż ewentualne uprawnienie pozwanej wygasło 1 czerwca 2022 r., pozwana zaś wystosowała wymagane prawem oświadczenie dopiero pismem nadanym 10 czerwca 2024 r. Na marginesie wypada wskazać, iż powoływanie się przez pełnomocnika pozwanego na art. 54 ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim jest bezzasadne, bowiem przepis reguluje sytuację związaną z odstąpieniem od umowy o kredyt konsumencki, która to czynność nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Ostatecznie w ocenie Sądu wszystkie zarzuty pełnomocnika pozwanego sformułowane w uzasadnieniu zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym należało uznać za niezasadne. Były one bowiem albo chybione, albo niewykazane dowodowo i jako takie nie zasługiwały na uwzględnienie. Skutkowało to tym, że Sąd uznał za zasadne powództwo w całości.

Zgodnie z powyższym i mając na uwadze treść art. 493 § 4 k.p.c. skoro powództwo okazało się zasadne, Sąd utrzymał w całości wydany nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym w mocy. Zgodnie bowiem z ww. przepisem jeżeli zachodzą podstawy do odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, sąd z urzędu postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie rozstrzygnięcie. W innym przypadku sąd wydaje wyrok, którym w całości lub części utrzymuje nakaz zapłaty w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu. Jednocześnie kosztami postępowania sądowego wywołanego wniesieniem zarzutów zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy Sąd obciążył pozwanego jako stronę przegrywającą sprawę na podstawie art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c. zasądzając od pozwanego na rzecz strony powodowej 600 zł wraz z należnymi odsetkami, stanowiące różnicę pomiędzy należnymi stronie powodowej kosztami zastępstwa procesowego, a kosztami, które zostały dotychczas przyznane i utrzymane w nakazie zapłaty. Różnica wynika z porównania stawki minimalnej kosztów zastępstwa procesowego dla tej wartości przedmiotu sprawy określonej w postępowaniu nakazowym, tj. 1.200 zł (§3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych), a w postępowaniu zwykłym, tj. 1.800 zł (§2 pkt 4 ww. rozporządzenia).

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Joanna Amrogowicz
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Nysie
Osoba, która wytworzyła informację:  sędzia Elżbieta Korzydło-Widocka
Data wytworzenia informacji: