Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Nysie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

24 listopada 2025 r.

Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Elżbieta Korzydło - Widocka
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy Z. H.

po rozpoznaniu 24 listopada 2025 r. na rozprawie

sprawy z powództwa B..pl sp. z o.o.

przeciwko R. R.

o zapłatę

I.  oddala powództwo,

II.  zasądza od strony powodowej B..pl. sp. z o.o. na rzecz pozwanej R. R. tytułem zwrotu kosztów procesu 3 617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od prawomocności niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

W pozwie z 19 maja 2025 roku strona powodowa B..pl sp. z o.o. z siedzibą w B., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o zasądzenie na swoją rzecz od R. R. łącznie 21 598,60 zł w tym:

- 18 434,82 zł tytułem prowizji wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie, liczonymi od 18 marca 2025 roku do dnia zapłaty,

- 1767,27 zł tytułem odsetek karnych,

- 1396,51 zł tytułem odsetek umownych.

Ponadto, (...).pl sp. z o.o. z siedzibą w B., wniosła o zasądzenie kosztów procesu w postaci uiszczonej opłaty od pozwu (w tym w elektronicznym postepowaniu upominawczym), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej według norm przepisanych, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie zgodnie z art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

W uzasadnieniu pozwu podano, że pozwaną oraz stronę powodową łączyła umowa ramowa pożyczki nr (...) z 14 grudnia 2018 roku, na mocy której udzielono R. R. odnawialnej linii pożyczki. W związku z umową ramową, B..pl sp. z o.o. z siedzibą w B. 15 października 2022 roku udzieliła pozwanej pożyczki w wysokości 19 966,97 zł, z czego 18 466,97 zł zaliczono na spłatę dotychczasowego zobowiązania u strony powodowej, a 1500 zł wypłacono na rachunek R. R.. Wskazano, że spłata miała zostać dokonana do 15 maja 2025 roku, a w umowie określono, że z tytułu pożyczki należna będzie prowizja w wysokości 19 867,13 zł. W uzasadnieniu pozwu wyjaśniono, że na prowizję składa się szereg kosztów pożyczkodawcy, jak np. przygotowanie informacji przedkontraktowej, ocena zdolności kredytowej, analiza danych udostępnianych przez zaufanych dostawców, utrzymanie i zabezpieczenie systemu teleinformatycznego, prowadzenie rachunków, księgowanie wpłat, koszty pracownicze. Ponadto podano, że prowizja mieści się w wytycznych z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim. Podano też, że pozwana dokonała spłat z tytułu zawartej umowy w łącznej wysokości 30 744,90 zł, jednak kwota ta nie pokryła w całości zaciągniętego zobowiązania.

W Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie pod sygn. akt VI Nc-e (...), w elektronicznym postępowaniu upominawczym zainicjowanym 17 marca 2025 roku, toczyło się postępowanie o to samo roszczenie. Referendarz sądowy wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu i utraty mocy nakazu zapłaty, postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym 28 kwietnia 2025 roku umorzył postępowanie w całości.

W odpowiedzi na pozew z 7 lipca 2025 roku R. R. reprezentowana przez adwokata, wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz od strony powodowej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej stawki minimalnej. Pozwana oświadczyła, że dokonała w całości spłaty kapitału udzielonego finansowania – 19 966,97 zł. Zaprzeczyła, aby zawarła z pożyczkodawcą umowę kredytu konsumenckiego na warunkach opisanych w wydruku ramowej umowy pożyczki nr (...) oraz w wydruku formularza informacyjnego i aby został jej doręczony trwały nośnik zawierający elektroniczny zapis kontraktu. Stwierdziła, że sam pożyczkodawca nie złożył oświadczenia woli, które miałoby zmierzać do zawiązania stosunku cywilnoprawnego. Wskazała, że strona powodowa nie wykazała, aby postanowienia wydruku ramowej umowy pożyczki oraz formularza informacyjnego były negocjowane indywidualnie. R. R. podała, że nie wydała instrukcji na zawarcie kontraktu na przedłożonych warunkach i zarzuciła, że strona powodowa nie przedstawiła certyfikatu użycia kwalifikowanego podpisu elektronicznego, ani żadnych dokumentów potwierdzających zawarcie pierwotnej umowy pożyczki określanej jako „dotychczasowe zobowiązanie”. Podniosła, że z wydruku ramowej umowy pożyczki wynikają zupełnie inne kwoty, niż te wskazane w formularzu informacyjnym (całkowite kwoty do spłaty: 760 zł i 19 966,97 zł). Zarzuciła, że nie wykazano jakie konkretnie kryteria zostały przyjęte przez pożyczkodawcę przy ustalaniu prowizji jak również kosztów, które miały być poniesione przez pożyczkobiorcę w związku z kreowanym stosunkiem cywilnoprawnym. W zakresie odsetkowych i pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego zarzucono, że stosunek byłby bezwzględnie nieważny na podstawie art. 58 k.c. jako, że klauzule umowne przedstawione w wydruku zmierzają do obejścia przepisów bezwzględnie obowiązujących oraz kształtują stosunek w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. W jej ocenie wydruk ramowej umowy pożyczki i formularza informacyjnego, w zakresie dotyczącym zastrzeżenia odsetkowych i pozaodsetkowych kosztów kredytu, zawierał niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385 ¹ k.c. Dalej zarzuciła, że pożyczkodawca nie przeprowadził jakichkolwiek czynności zmierzających do weryfikacji tożsamości pozwanej oraz nie wykazał, że zawarł z nią umowę na warunkach opisanych w wydruku ramowej umowy pożyczki nr (...) i formularzu informacyjnym. Ponadto podniosła, że pożyczkodawca nie dokonał oceny zdolności kredytowej konsumenta, zgodnie z art. 9 i 9a ustawy o kredycie konsumenckim, jak również stwierdziła, że strona powodowa nie dopełniła wymagań określonych w art. 6 k.c. w zakresie okoliczności powołanych w pozwie.

W replice nadanej 15 września 2025 roku, strona powodowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko oraz odniosła się do zarzutów pozwanej. Przede wszystkim podniesiono, że R. R. częściowo wykonała zobowiązanie wynikające z umowy pożyczki, co świadczy o skutecznym zawarciu tego stosunku prawnego. Zaprzeczono też, aby maksymalne pozaodsetkowe koszty pożyczki przekraczały limity wynikające z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, a także podniesiono, że prowizja nie może stanowić przedmiotu oceny jako klauzula niedozwolona i stanowi standardowe wynagrodzenie pożyczkodawcy. Wskazano też, że skutecznie wypowiedziano umowę ramową pozwanej, gdyż jak wynika z informacji Poczty Polskiej, przesyłkę doręczono 1 października 2024 roku. Nadto wyjaśniono także, że dołączone do pozwu dokumenty sporządzone zostały w przewidzianej w art. 77 ² k.c. formie dokumentowej, a więc posiadają moc dowodową.

Zarządzeniem wydanym na rozprawie 1 października 2025 roku wezwano stronę powodową do przedłożenia dokumentów dotyczących udzielenia pozwanej wszystkich pożyczek w ramach zawartej umowy ramowej nr (...), wraz z informacją o wysokości pobranych z tytułu tych pożyczek pozaodsetkowych kosztów kredytu, w terminie 14 dni, pod rygorem skutków z art. 233 § 2 k.p.c. Wezwanie zostało odebrane przez pełnomocnika strony powodowej 8 października 2025 roku.

W piśmie nadanym 14 października 2025 roku pozwana podniosła m.in., że w realiach niniejszej sprawy powódka zastrzegła rażąco wysoką prowizję w wysokości 19 867,13 zł przy jednoczesnej wypłacie tylko 1500 zł, jak również podkreśliła, że postanowienia wynikające z wydruku umowy nie były z nią negocjowane indywidualnie i stanowią narzucony wzorzec umowy.

W piśmie nadanym 21 października 2025 roku strona powodowa wykonała zobowiązanie sądu, przedkładając potwierdzenia wypłat pożyczek.

Na dalszym etapie postępowania stanowiska stron były konsekwentnie podtrzymywane.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

R. R. 14 grudnia 2018 roku zawarła z B..pl sp. z o. o. z siedzibą w B. ramową umowę pożyczki nr (...).

Zgodnie z § 2 umowa ramowa zawierana była z pożyczkobiorcą, który m. in. posiada konto na stronie internetowej pożyczkodawcy www.wonga.com, złożył prawidłowo wypełniony wniosek o zawarcie umowy ramowej, zaakceptował jej warunki i tabelę kosztów oraz uzyskał pozytywną decyzję o udzieleniu wypłaty. W § 4 określono warunki dokonywania wypłat w ramach umowy ramowej. Wypłat tych dokonywano na podstawie umowy ramowej, na wniosek pożyczkobiorcy złożony za pośrednictwem interaktywnego formularza znajdującego się na stronie internetowej pożyczkodawcy, lub w inny sposób udostępniony przez pożyczkodawcę (ust.1). Akceptacja wniosku pożyczkobiorcy o wypłatę, każdorazowo uzależniona była od pozytywnego wyniku badania jego zdolności kredytowej (ust. 2). Niezwłocznie po złożeniu przez pożyczkobiorcę wniosku, lecz przed dokonaniem wypłaty, pożyczkodawca przesyłał pożyczkobiorcy na trwałym nośniku formularz informacyjny (ust. 3). Uzgodnioną przez strony kwotę wypłaty pożyczkodawca wysyłał w dniu wypłaty na rachunek bankowy wskazany przez pożyczkobiorcę (ust. 4). Pożyczkodawca przesyłał pożyczkobiorcy potwierdzenie wypłaty, na trwałym nośniku, niezwłocznie po dokonaniu wypłaty (ust. 5).

Zgodnie z § 3 ust. 3 umowy ramowej – wniosek o jej zawarcie był jednocześnie wnioskiem o udzielenie pierwszej pożyczki krótkoterminowej lub ratalnej.

Umowa ramowa w § 5 wskazała na możliwość udostępnienia klientowi podwyższania pożyczki przez udzielenie kolejnej pożyczki, przed spłatą całości dotychczasowego zobowiązania, nazywając taki stosunek zobowiązaniowy jako (...). Wniosek o podwyższenie miał odbywać się za pośrednictwem interaktywnego formularza dostępnego na tej samej stronie co konto klienta (ust. 2). Jednocześnie w ust. 6 zastrzeżono, że w przypadku pożyczki ratalnej, z przyznanej kwoty podwyższenia pokrywana jest pozostała do spłaty część kapitału poprzedniej wypłaty oraz ta część prowizji, która jest wymagalna na chwilę udzielenia podwyższenia; pozostała część prowizji ulegała redukcji z chwilą spłaty kapitału pożyczki ratalnej z kwoty podwyższenia.

W § 6 umowy ramowej wyszczególniono kolejno, że: pożyczkodawca nie nalicza odsetek kapitałowych od wypłat udzielonych pożyczkobiorcy (ust. 1). W przypadku pożyczki krótkoterminowej kwota należna z tytułu prowizji spłacana była łącznie z kwotą wypłaty w terminie spłaty, a w przypadku pożyczki ratalnej, kwota należna z tytułu prowizji dzielona była przez liczbę rat i spłacana w równych częściach w każdej racie, zgodnie z harmonogramem (ust. 2). Pożyczkodawca mógł w każdym czasie zmniejszyć wysokość lub zaniechać pobrania prowizji jak również innych należności wynikających z tabeli kosztów, o czym miał każdorazowo powiadamiać pożyczkobiorcę (ust. 3).

Zgodnie z § 9 w którym opisano warunki dokonywania spłat pożyczki ratalnej, pożyczkobiorca był zobowiązany do spłacenia pożyczki ratalnej wraz z należną prowizją zgodnie z harmonogramem rat, w którym wskazana była ich wysokość. Harmonogram miał też być dostępny na koncie pożyczkobiorcy, który w każdym czasie mógł złożyć wniosek o otrzymanie go bezpłatnie na trwałym nośniku. Dokonane spłaty zaliczane były kolejno na: część kapitałową najwcześniej wymagalnej raty, część prowizyjną najwcześniej wymagalnej raty, część kapitałową kolejnej raty, część prowizyjną kolejnej raty i należne odsetki od zadłużenia przeterminowanego (odsetki karne).

Zgodnie z § 12 ust. 1, niespłacenie kapitału lub prowizji pożyczki ratalnej zgodnie z harmonogramem rat lub spłacenie ich w niepełnej wysokości, powodować miało powstanie zadłużenia przeterminowanego, od którego pobierane były odsetki od zadłużenia przeterminowanego (odsetki karne) w wysokości równej dwukrotności sumy aktualnej stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych (w stosunku rocznym). Stopa odsetek karnych w dniu dokonania wypłaty podawana była w potwierdzeniu wypłaty, a aktualna wysokość stopy referencyjnej NBP na stronie internetowej www.nbp.pl. (...) też, że wysokość odsetek karnych mogła ulegać zmianie na zasadach określonych w § 13 umowy ramowej (ust.1). Odsetki karne naliczane były od kwoty zaległego zobowiązania za każdy dzień opóźnienia, począwszy od dnia w którym należność stała się wymagalna (ust. 2).

W § 14 ust. 1 podano, że klient ma prawo, bez podania przyczyny odstąpić od umowy jak również od każdej z pożyczek udzielonych na jej podstawie, w terminie 14 dni od dnia wypłaty pożyczki, a nadto, w § 15 ust. 1, że klient może w każdym czasie, bez dodatkowych opłat wypowiedzieć umowę, z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia.

Do ramowej umowy pożyczki dołączono załączniki w postaci potwierdzenia wypłaty dla pożyczki krótkoterminowej o której mowa w § 3 ust. 3, wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy i o odstąpieniu od kolejnej wypłaty oraz tabelę kosztów.

Pierwsza pożyczka krótkoterminowa w wysokości 750 zł, udzielona została na 60 dni, a prowizję ustalono na 10 zł. Całkowita kwota do zapłaty za pierwszą pożyczkę wyniosła 760 zł, a RRSO 8,39%.

R. R. w celu zawarcia ramowej umowy pożyczki udzieliła pełnomocnictwa (...) sp. z o. o. z siedzibą w B., wyłącznie do jej podpisania, poprzez opatrzenie jej bezpiecznym podpisem elektronicznym, weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu w rozumieniu art. 78 § 2 k.c.

dowód: ramowa umowa pożyczki nr (...) wraz z załącznikami, w tym tabelą kosztów i pełnomocnictwem k. 15-22

R. R. w nawiązaniu do umowy ramowej nr (...) złożyła wniosek o pożyczkę w serwisie (...)., który 15 października 2022 roku został zaakceptowany oraz wygenerowano potwierdzenie wypłaty kwoty Podwyższenia i/lub zmiany harmonogramu rat dla pożyczki ratalnej. Wskazano, że na kwotę pożyczki 39 834,10 zł składa się: 18 466,97 zł na pokrycie obecnego zobowiązania z tytułu wypłaty i prowizji, 1500 zł wypłaty na rachunek bankowy pożyczkobiorcy i 19 867,13 zł jako kwota przeznaczona na zapłatę prowizji.

Zgodnie z formularzem informacyjnym dotyczącym powyższej pożyczki konsumenckiej, całkowita kwota pożyczki czyli suma wszystkich środków pieniężnych, które zostały udostępnione pożyczkobiorcy miała wynieść 19 966,97 zł. Okres spłaty tej pożyczki wynosił 30 miesięcy. Zgodnie z harmonogramem rat, 29 miesięcznych rat w wysokości 1708,05 zł miało być płatne do piętnastego dnia każdego miesiąca, począwszy od pierwszej raty płatnej do 15 listopada 2022 roku, a ostatnia rata, płatna do 15 kwietnia 2025 roku, miała wynosić 1723,44 zł. W harmonogramie spłat przy każdej racie wyszczególniono, jaka część spłaty zostaje zaliczona na kapitał, prowizję i odsetki. W formularzu informacyjnym wskazano także, że całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta wynosi 51 256,89 zł i stanowi sumę wszystkich środków pieniężnych, które pożyczkodawca udostępnił pożyczkobiorcy oraz wszelkie koszty, które pożyczkobiorca zobowiązany będzie ponieść w związku z umową pożyczki.

W formularzu określono nadto wysokość prowizji za udzielenie pożyczki, opiewającą na 19 867,13 zł.

Na rachunek bankowy R. R. nr (...) – 15 października 2022 roku dokonano przelewu środków w wysokości 1500 zł.

W informacji o złożeniu wniosku o pożyczkę znalazło się także przypomnienie, że w sekcji „Moje konto” znajduje się do pobrania umowa ramowa w formacie (...).

dowód: potwierdzenie złożenia wniosku o pożyczkę k. 26-28, formularz informacyjny dotyczący pożyczki konsumenckiej k. 23-25v., potwierdzenie przelewu k. 29, potwierdzenie złożenia wniosku z 15 października 2022 roku k. 112-113

R. R. na poczet istniejącego zadłużenia dotyczącego ramowej umowy pożyczki dokonała spłat w łącznej wysokości 30 744,90 zł, w tym:

1.  200 zł 28 sierpnia 2022 roku,

2.  1508,05 zł 11 listopada 2022 roku,

3.  1708,05 zł 9 grudnia 2022 roku,

4.  1708,05 zł 6 stycznia 2023 roku,

5.  1708,05 zł 10 lutego 2023 roku,

6.  1708,05 zł 10 marca 2023 roku,

7.  1708,05 zł 3 kwietnia 2023 roku,

8.  1708,05 zł 7 maja 2023 roku,

9.  1708,05 zł 7 czerwca 2023 roku,

10.  1708,05 zł 27 lipca 2023 roku,

11.  1708,05 zł 10 września 2023 roku,

12.  1708,05 zł 7 października 2023 roku,

13.  1708,05 zł 10 listopada 2023 roku,

14.  1708,05 zł 8 grudnia 2023 roku,

15.  1708,05 zł 10 stycznia 2024 roku,

16.  1708,05 zł 11 lutego 2024 roku,

17.  1708,05 zł 10 marca 2024 roku,

18.  1708,05 zł 13 kwietnia 2024 roku,

19.  1708,05 zł 5 maja 2024 roku.

B..pl sp. z o. o. z powyższej łącznej kwoty, 9345,63 zł zaliczyła na poczet ustalonych w wysokości 10 742,14 zł odsetek umownych.

Od 15 czerwca 2024 roku do 17 marca 2025 roku B..pl sp. z o. o. obliczyła odsetki karne wobec zaprzestania spłat przez R. R. na łączną wysokość 1767,27 zł.

dowód: potwierdzenia transakcji k. 15-93, oświadczenie powoda k. 68v.-69

R. R. 20 maja 2024 rok podjęła kontakt z B..pl w celu wydłużenia okresu spłaty pożyczki i zmniejszenia rat, powołując się na zmianę swojej sytuacji finansowej. W odpowiedzi S. J. podała, że na jej koncie występuje zaległość oraz wyraziła wolę zaproponowania dogodniejszych warunków spłat.

dowód: wydruk wiadomości elektronicznej z 20-21 maja 2024 roku k. 94-94v.

B..pl sp. z o. o. z siedzibą w B. 26 września 2024 roku nadała do R. R. wypowiedzenie ramowej umowy pożyczki nr (...) z 14 grudnia 2018 roku, z powodu niedotrzymania warunków spłaty zgodnie z terminami. Wskazano także na 30-dniowy okres wypowiedzenia oraz, że zadłużenie na 25 września 2024 roku wynosiło 19 806,36 zł. Zwrócono się o wpłatę tej kwoty nie później niż do 30 października 2024 roku.

Następnie już Kancelaria (...) zwróciła się do R. R. z przedsądowym wezwaniem do zapłaty wskazując, że na 14 lutego 2025 roku kwota zadłużenia z tytułu umowy pożyczki nr (...) wyniosła 21 246,32. Wskazano, że termin zapłaty to 28 lutego 2025 roku oraz pouczono o możliwości zawarcia ugody. Ponadto w piśmie wyszczególniono, że na powyższą kwotę składają się odsetki w wysokości 2811,50 zł i koszty 18 434,82 zł.

dowód: wypowiedzenie ramowej umowy pożyczki wraz z informacją z książki nadawczej k. 30-31, przedsądowe wezwanie do zapłaty k. 32-32v.

Podwyższenie zawarte w nawiązaniu do umowy ramowej nr (...), o które R. R. złożyła wniosek 15 października 2022 roku, przeznaczone zostało na spłatę w wysokości 18 466,97 zł – zobowiązania zaciągniętego na podstawie wniosku z 4 maja 2022 roku. Wówczas to R. R. zaciągnęła zobowiązanie w wysokości 37 508 zł, z czego 20 000 zł wypłacono jej na konto, a 17 508 zł stanowiło prowizję. Okres kredytowania został oznaczony na 30 miesięcy, a zgodnie z harmonogramem 29 rat wynosiło 1525,15 zł, z czego pierwsza płatna do 5 czerwca 2022 roku w wysokości 1525,15 zł, a ostatnia, trzydziesta rata w wysokości 1576,80 zł, miała zostać uiszczona 5 listopada 2024 roku. Jednocześnie oznaczono, że kwota odsetek wynosi 8298,15 zł, całkowity koszt pożyczki 25 806,15 zł, całkowita kwota do zapłaty 45 806,15 zł, a RRSO 111,09 %.

dowód: potwierdzenie wypłaty dla pożyczki z 4 maja 2022 roku k. 110-111v.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Ustalając stan faktyczny, Sąd oparł się na zasadzie wynikającej z art. 6 k.c., zgodnie z którą ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (ciężar dowodu), a także, że zgodnie z art. 3 k.p.c., to na stronach spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów, a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie o których mowa w art. 227 k.p.c., spoczywa właśnie na tej stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, przedłożony przez obie strony, był wystarczający dla ustalenia okoliczności faktycznych, które wpłynęły na rozstrzygnięcie. Autentyczność tych dowodów nie została skutecznie zakwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu.

Źródłem dochodzonego przez stronę powodową roszczenia, była umowa pożyczki zawarta na podstawie wiążącej strony ramowej umowy pożyczki. Art. 720 k.c. stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Ponadto, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z umową o kredyt konsumencki, którego definicja została zawarta w art. 3 ust. 1 ustawy z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, zgodnie z którym, przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Jak stanowi art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, za umowę o kredyt konsumencki, uważa się w szczególności umowę pożyczki.

Stosownie do art. 720 § 2 k.c. umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej. Przedłożona umowa stanowi niewątpliwie kredyt konsumencki zawierany na odległość w rozumieniu art. 5 pkt 13 ustawy o kredycie konsumenckim. Przez kredyt konsumencki zawierany na odległość, rozumie się umowę o kredyt konsumencki zawieraną z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość. Przepisy te przewidują szczególny sposób zawierania umowy o kredyt konsumencki - przy wykorzystaniu środków porozumiewania na odległość. Wydruk z systemu - jako nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jego treścią stanowi środek dowodowy, który w zależności od cech i treści może być przedmiotem dowodu z dokumentu - w trybie art. 243 ¹ k.p.c. lub w trybie art. 308 k.p.c. jako dowód z innych dokumentów. Zauważyć należy, że czynności dotyczące zawarcia umowy z wykorzystaniem środków porozumienia się na odległość determinują rodzaj dowodów. W związku z tym, zawarcie umowy kredytu konsumenckiego nie wymaga w każdej sytuacji, zachowania formy pisemnej i tym samym podpisów stron. Do zawarcia umowy wystarczające jest złożenie oświadczeń za pośrednictwem systemu internetowego. Na mocy art. 60 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli).

Jak wynika z przedłożonego do sprawy materiału dowodowego, o tym, że R. R. była stroną stosunku cywilnoprawnego ze stroną powodową świadczy szereg dowodów, a w szczególności: okoliczność zawarcia w umowie szeregu jej danych osobowych, okoliczność dysponowania przez pożyczkodawcę jej numerem rachunku bankowego – także niezakwestionowanego, czy wreszcie i przede wszystkim – okoliczność, że R. R. na poczet dochodzonego w niniejszej sprawie zobowiązania uiściła łącznie 30 744,90 zł. Wykonywanie przez nią zobowiązań wywodzących się z zawartej z B..pl sp. z o. o. z siedzibą w B. ramowej umowy pożyczki nr (...), jest naczelnym dowodem potwierdzającym złożone przez strony oświadczenia woli jej zawarcia.

Strona powodowa B..pl sp. z o. o. z siedzibą w B. w niniejszej sprawie domagała się od R. R. zapłaty 21 598,60 zł, którą ostatecznie stanowiły: prowizja, odsetki karne i odsetki umowne związane ze zobowiązaniem zaciągniętym przez pozwaną 15 października 2022 roku.

Żądanie to jednak nie zasługiwało na uwzględnienie, a oddalenie nastąpiło z uwagi na naruszenie przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych, w szczególności art. 385 ¹ k.c. w związku z przepisami ustawy z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim.

W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że pożyczka-podwyższenie z 15 października 2022 roku w wysokości 39 834,10 zł - do kwoty 18 466,97 zł, stanowiła spłatę pożyczki-podwyższenia z 4 maja 2022 roku. Pomiędzy tymi pożyczkami upłynęło 5 miesięcy i 11 dni (164 dni). Do tego, prowizja przy pożyczce z maja wynosiła 17 508 zł, a z października 19 867,13 zł. Przy pożyczce z maja R. R. udostępniono kapitał w wysokości 20 000 zł, a w październiku jedynie 1500 zł.

Jak wynika też z przedłożonej przez stronę powodową dokumentacji, w dacie zaciągnięcia kolejnego zobowiązania tj. 15 października 2022 roku, pozostały do spłaty kapitał wynikający ze zobowiązania z 4 maja 2022 roku wynosił 14 768,92 zł, natomiast przy podwyższeniu z października – na jego spłatę pobrano więcej – 18 466,97 zł, co najprawdopodobniej mogło wynikać z naliczonych odsetek, których zgodnie z § 6 umowy ramowej pożyczkodawca miał jednak nie naliczać. Wbrew § 6 umowy pożyczkodawca nie wykazał, aby doszło do zmiany postanowień w tym zakresie, a tabela kosztów wskazywała na 0% oprocentowania dla pożyczek ratalnych i brak opłat od pożyczki. Zatem, różnica pomiędzy pozostałym do spłaty kapitałem pochodzącym ze zobowiązania z maja 2022 roku a rzeczywiście pobraną kwotą w październiku 2022 roku wynosząca 3698,05 zł – winna zostać zaliczona na kolejną prowizję – względnie – było to świadczenie pobrane nienależnie, gdyby w ślad za harmonogramem uznać, że prowizja nie była wymagalna.

Reasumując, pozwana R. R. z obu pożyczek otrzymała 21 500 zł kapitału, a jej łączne spłaty za zobowiązanie z października 2022 roku opiewały na 30 744,90 zł, w tym kapitał 19 966,97 i koszty 10 777,93 zł. Nadto, jak wynika z przedłożonego harmonogramu zobowiązania z maja 2022 roku – do daty zaciągnięcia kolejnej pożyczki (do 5 października 2022 roku), za zobowiązanie z maja 2022 roku spłaciła łącznie 7625,75 zł. Uiściła bowiem 5 rat w wysokości po 1525,15 zł. To natomiast oznacza, że suma spłat za zobowiązanie z maja i października 2022 roku wyniosła 38 370,65 zł, a w tym koszty pozaodestkowe 16 870,65 zł, skoro spłacony kapitał to 21 500 zł.

Zgodnie z art. 385 ¹ § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W myśl § 2 tego artykułu, jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Sąd podziela stanowisko z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2021 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 43/20, zgodnie z którym wynagrodzenie prowizyjne (prowizja), stanowiące wynagrodzenie z tytułu udzielenia pożyczki, przewidziane w umowie pożyczki, do której mają zastosowanie przepisy ustawy z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, nie jest świadczeniem głównym w rozumieniu art. 385 ¹ § 1 k.c. Okoliczność, że pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego nie przekraczają wysokości określonej w art. 36a ust. 1 i 2 ustawy z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, nie wyłącza oceny czy postanowienia określające te koszty są niedozwolone (art. 385 ¹ § 1 k.c.).

Pozaodsetkowe koszty kredytu, do jakich zalicza się prowizję, zbadane zostały na podstawie obowiązującego w dniu zawarcia umowy art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim. Zgodnie z obowiązującym wówczas wzorem (z 5 października 2022 roku), maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu dla kredytów o okresie spłaty nie krótszym niż 30 dni obliczało się według wzoru: (...) = (K × 25%) + (K × n/R × 30%) ( (...) - maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu; K - całkowita kwota kredytu, n - okres spłaty wyrażony w dniach, R - liczba dni w roku). Podstawiając odpowiednie dane wynika, że maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu wynosiły wówczas 19 966,97 zł i zgodnie z ust. 2 przepisu w całym okresie kredytowania nie mogły być wyższe od całkowitej kwoty kredytu. To oznacza, że jedyny pozaodsetkowy koszt przedmiotowego zobowiązania – prowizja, mimo wszystko mieści się w limicie wyznaczonym przez ustawodawcę. Nie należy tracić jednak z pola widzenia, że już ustawą z 6 października 2022 roku - o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie - artykułowi 36a ustawy o kredycie konsumenckim nadano ograniczenie i w art. 9 ustawy antylichwiarskiej wskazano na nowy wzór: (...) = (K x 10%) + (K x n/R x 10%). Zgodnie z nim, ograniczenie w przypadku przedłożonej do sprawy umowy wyniosłoby 6988,44 zł. Już na pierwszy rzut oka widać, że ustawodawca zauważył w tamtym okresie problem z zawyżonymi pozoadsetkowymi kosztami kredytu i poczynił w tym zakresie odpowiednie regulacje.

W konsekwencji stwierdzić należy, że domaganie się prowizji w wysokości niemalże równej całkowitej kwocie kredytu (pożyczka 19 966,97 zł - prowizja 19 867,13 zł) jest niezasadne. Żądanie pozwu nie zostało należycie udowodnione i uzasadnione. Nadto, przedłożone warunki umowy stoją w sprzeczności z faktycznymi operacjami pożyczkodawcy, w tym pobieraniem odsetek. Jak już uprzednio wspomniano, wątpliwości Sądu budził zapis § 6 ust. 1 umowy ramowej, zgodnie z którym pożyczkodawca miał nie naliczać odsetek kapitałowych, a jednak z przedłożonych harmonogramów wynika, że sytuacja przedstawia się inaczej. W § 6 ust. 3 umowy ramowej, pozostawiono pożyczkodawcy dowolność ustalania wysokości prowizji cyt. „pożyczkodawca MOŻE w każdym czasie zmniejszyć wysokość prowizji lub zaniechać pobierania prowizji”. Sprzeczność wynika ponadto z zapisu § 6 ust. 2 umowy, zgodnie z którym w przypadku pożyczki ratalnej, kwota należna z tytułu prowizji miała być dzielona przez liczbę rat i spłacana w równych częściach w każdej racie, zgodnie z harmonogramem – podczas gdy z harmonogramu wynika, że zaczęła być naliczana dopiero w siedemnastej racie, a jej kolejne wysokości są zróżnicowane. Nadto, pożyczkodawca nie wykonał należycie zapisu z § 5 ust. 6 umowy mówiącym o tym, że w przypadku pożyczki ratalnej, z przyznanej kwoty podwyższenia pokrywana jest pozostała do spłaty część kapitału poprzedniej wypłaty oraz ta część prowizji, która jest wymagalna na chwilę udzielenia podwyższenia; pozostała część prowizji ulegała redukcji z chwilą spłaty kapitału pożyczki ratalnej z kwoty podwyższenia – przez co wątpliwy okazał się sposób rozliczenia kwoty 3698,05 zł jako „nadwyżki” z kapitału pozostałego do spłaty ze zobowiązania z 4 maja 2022 roku (14 768,92 zł) i kwoty pobranej przy podwyższeniu z października 18 466,97 zł.

W ocenie Sądu, opisane powyżej zapisy umowy ramowej i czynności strony powodowej związane z udzielonymi pożyczkami kształtowały prawa i obowiązki R. R. w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszyły jej interesy. Poza przytoczonymi zapisami umowy, które w świetle powyższego nie wiążą konsumenta, należy jeszcze dodatkowo przyjrzeć się prowizji. Prowizja w wysokości 19 867,13 zł przy pożyczce (...) 966,97 jawi się jako rażąco wygórowana, bowiem wynosi niemalże 100% kwoty pożyczki. W umowie ramowej pożyczkodawca nie odniósł się do sposobu jej naliczania, a w § 6 ust. 3 pozostawił sobie dowolność w kształtowaniu tego rodzaju kosztu kredytu. Ponadto, naliczona prowizja nie znajduje nawet proporcjonalnego odzwierciedlenia patrząc na pierwszą pożyczkę zawartą w ramach umowy ramowej, a to 750 zł na 60 dni, z prowizją wynoszącą 10 zł, a więc wynoszącą tylko ponad 1% pożyczki, podczas gdy prowizja od pożyczki z 15 października 2022 roku wynosi prawie 100 %. Pojawia się tutaj niekonsekwencja pożyczkodawcy, który udziela pożyczkobiorcy kolejnej już pożyczki, a więc i z tego powodu nie musi wykonywać wielu czynności związanych z jej udzieleniem od samego początku. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby strona powodowa przedsięwzięła jakieś wyjątkowe czynności poza typowymi dla swojego obszaru działalności. Nie należy też zapominać, że prowizja, jest dodatkowym świadczeniem dla pożyczkodawcy, a zysk instytucji pożyczkowej wynika przede wszystkim z odsetek. Co do zasady, prowizja nie jest elementem obligatoryjnym pożyczek. Sąd Najwyższy w wyroku z 4 marca 2010 roku w sprawie I CSK 404/09 stwierdził, że wynagrodzenie za udzielenie pożyczki żądane od pozwanej musi być w pewnym przynajmniej stopniu adekwatne do wykonanej pracy ponadstandardowej powoda, przy dalszym założeniu, że była ona celowa.

Skoro Sąd nie uwzględnił roszczenia strony powodowej w zakresie niespłaconej do dnia złożenia pozwu kwoty opłat i prowizji, nie należą się także żądane odsetki, których to postanowienia zakwalifikowano jako klauzule abuzywne. Dodatkowo, strona powodowa nie wykazała, ani nie wynika to wprost z umowy, czy naliczone odsetki wynikają tylko z prowizji, czy jeszcze z kapitału (a jeśli tak to w jakiej jeszcze wysokości) i prowizji. W związku z tym skoro postanowienia o prowizji uznano za niedozwolone, także roszczenie odsetkowe staje się nienależne jak i niewykazane. Podkreślić należy, że pożyczkodawca uchybił w harmonogramie także kolejności zaliczania poszczególnych składowych rat, które winny zostać naliczane w kolejności wskazanej w § 9 ust. 4 umowy ramowej. Do tego też, przedłożona umowa ramowa przedstawia tylko odsetki karne. Tym samym także roszczenie w zakresie żądania odsetek karnych i umownych okazało się bezzasadne.

Wobec oddalenia powództwa na powyższej podstawie, niecelowe było odnoszenie się do pozostałych zarzutów podnoszonych przez pozwaną.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie ogólnej zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, wyrażonej w art. 98 k.p.c., obciążając tymi kosztami w całości stronę powodową jako przegrywającą proces. Na zasądzoną kwotę składa się: wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3600 zł, stanowiące równowartość stawki minimalnej zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, wobec wskazanej wartości przedmiotu sporu oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Odsetki od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzono zgodnie z art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Sąd nie uznał podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa w wysokości podwójnej stawki minimalnej. W ocenie Sądu nakład pracy pełnomocnika strony powodowej nie wyczerpuje przesłanek z § 15 ust. 3 powyższego rozporządzenia, warunkujących podwyższenie tych kosztów. Sformułowanie stanowiska wyrażonego w odpowiedzi na pozew i kolejnych pismach procesowych nie wymagało ponadprzeciętnego nakładu pracy pełnomocnika, a sama sprawa nie była zawiła ani skomplikowana, jak również nie wymagała rozstrzygnięcia skomplikowanych zagadnień prawnych. Podjęte w sprawie zagadnienie aktualnie nie budzi już sporu w orzecznictwie czy doktrynie. Przyznanie wyższej stawki aniżeli minimalna, nie uzasadnia także wartość przedmiotu sporu i czas prowadzenia postępowania dla tego rodzaju spraw. Pełnomocnik pozwanej nie stawił się na żadnej rozprawie. Biorąc pod uwagę całokształt nakładu pracy adwokata pozwanej, adekwatne było przyznanie stawki zastępstwa procesowego zgodnie ze stawką minimalną wskazaną z powołanym powyżej rozporządzeniu.

Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji tenoru wyroku.